Grootste WK ooit zorgt voor enorme veiligheidsoperatie: 'Heel veel variatie aan dreigingen'

Het WK voetbal in Canada, Mexico en de Verenigde Staten wordt niet alleen het grootste WK ooit, maar ook een van de grootste veiligheidsoperaties ter wereld. Met 48 landen, 104 wedstrijden en zestien speelsteden verspreid over drie landen staan de autoriteiten voor een enorme uitdaging.

In Goedemorgen Nederland vertelt veiligheidsexpert Glenn Schoen dat de omvang van het toernooi ongekend is. "Het is echt het grootste sportevenement ter wereld. Eigenlijk het grootste evenement ter wereld ooit. Drie landen, zestien speelsteden, 104 wedstrijden, 48 teams."

Volgens Schoen brengt dat grote uitdagingen met zich mee. "Als je nagaat wat we allemaal moeten bijhouden en beveiligen: al die verschillende stadions, die fanzones in elke stad, de hotels waar die teams verblijven, maar ook de omgeving waar die fans zijn, al het transport en ook nog eens digitaal, op cybergebied. Alles moet verdedigd worden."

Daar komt volgens hem nog bij dat het toernooi liefst 39 dagen duurt. "En je merkt gewoon: er zijn heel veel gebieden, heel veel locaties en heel veel variatie aan dreigingen. Soms is het crimineel, soms is het meer het weer. Dus je hebt een flinke uitdaging over zo'n groot toernooi heen."

Om het evenement veilig te laten verlopen, worden volgens Schoen enorme aantallen mensen ingezet. "Letterlijk tienduizenden", zegt hij. "Je kunt je voorstellen dat ze het op een soort decentrale manier doen. Dus elke speelstad heeft eigenlijk zijn eigen team klaarstaan, zijn eigen commandocentrum en alles van medisch personeel en brandweer tot en met politie en beveiligingsbeambten uit de civiele sector. Dat moet allemaal op die verschillende locaties telkens weer optreden. Zo wordt het eigenlijk als een groter proces neergezet."

Drones

Een van de grootste zorgen van de Amerikaanse autoriteiten zijn drones. Rond stadions en fanzones gelden daarom strenge beperkingen. Overtreders riskeren een boete van maar liefst 100.000 dollar. "Je kunt een hele hoop doen met hekken, controles en toegangsbeheer. Maar drones komen steeds meer naar voren als een lastige dreiging."

"Natuurlijk kennen we het een beetje van Oekraïne, maar er zijn ook andere conflicten en situaties binnen de terreurwereld. Een aantal tegenstanders van Amerika, waaronder Hezbollah, bepaalde Iraanse groepen, Iraakse groepen en ISIS, hebben allemaal gebruikgemaakt van drones in het verleden. Plus de kartels in Mexico." Volgens Schoen mogen rond de WK-locaties daarom alleen politie en hulpdiensten drones inzetten. "Dus vooral geen grapje mee uithalen, ook niet met zo'n microding."

Volgens hem houden de Amerikaanse autoriteiten naast drones rekening met een breed scala aan dreigingen. "Amerika is een groot land met een grote variatie aan dreigingen. Georganiseerde misdaad, gewone criminaliteit, extremisme, terrorisme, maar ook statelijke actoren."

Tornado's

Ook de weersomstandigheden kunnen volgens hem een rol spelen tijdens het toernooi. "De eerste wedstrijd is in Dallas, eigenlijk Arlington, een buitenwijk van Dallas. De tweede is in Houston. Daarna komt die wedstrijd in Kansas City", legt Schoen uit. "Dit zijn allemaal locaties waar het warm is. Daarnaast zijn de hittegraad en de luchtvochtigheidsgraad vaak heel hoog."

Daarnaast wijst hij op andere risico's. "Het tweede wat je hebt, is dat je daar af en toe tornado's krijgt. Het heet niet voor niets Tornado Alley. We hebben het over Arkansas en Missouri, het gebied rond Kansas City. Dus dat is altijd een zorg. Daarna krijg je vaak hevige hagel en stortbuien en vervolgens iets dat flash floods heet."

Zijn advies aan Nederlandse supporters is simpel: "Gebruik je boerenverstand. Drink genoeg water, slaap genoeg en let een beetje op elkaar."

Oranjekoorts stijgt

Ondertussen neemt ook in Nederland de WK-koorts toe. Tina Nijkamp heeft de voorbereidingen thuis al getroffen. "Ik heb ingeslagen bij de drogist, ik heb ingeslagen bij de supermarkt. Voordat je het weet is het uitverkocht. Zo'n hand met oranje sjaaltjes die ik voor het raam ga hangen. Vlaggetjes. Doe de snacks in van die oranje bakjes. Ik vind dat leuk."

Ook politiek verslaggever Tessa van Viegen kijkt reikhalzend uit naar het toernooi. "Ik kan echt niet wachten. Er worden al hele plannen geschreven over waar we dan hoe laat kunnen zijn om het te kijken en met wie allemaal."

Ondanks de nachtelijke speeltijden verwacht Nijkamp opnieuw miljoenen kijkers voor Oranje. "Er gaan denk ik twee miljoen mensen minder dan normaal kijken naar die nachtwedstrijden. Maar minimaal vijf miljoen mensen gaan er denk ik sowieso wel kijken naar de wedstrijden die niet in de nacht worden gespeeld."