Bezuiniging van 6,5 miljard op sociale zekerheid niet heilig voor coalitie, zegt Paternotte (D66): 'Kom aan tafel, dan is alles bespreekbaar'

Volgens D66-fractievoorzitter Jan Paternotte zijn de afgesproken bezuiniging van 6,5 miljard euro op de sociale zekerheid niet in beton gegoten. "Dat zou een beetje gek zijn. We hebben 66 zetels, we moeten anderen meekrijgen", zegt Paternotte in het radioprogramma Sven op 1.

Het kabinet sprak gisteren met werkgevers en vakbonden over de toekomst van de sociale zekerheid. Omdat het kabinet afziet van een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd, zagen de bonden weer ruimte voor overleg. Toch bleven de spanningen bestaan, omdat de geplande miljardenbezuinigingen op de WW en WIA nog altijd niet definitief van tafel zijn.

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) wilde eerst met vakbonden en werkgevers praten over hervormingen in het sociale domein, met name rond arbeidsongeschiktheid, voordat het gesprek over de bezuinigingen van 6,5 miljard euro gevoerd zou worden. Daarop besloten de bonden de onderhandelingstafel te verlaten. Volgens hen blijven de bezuinigingen te veel boven de markt hangen.

Paternotte zat gisteren bij het overleg met partijgenoten premier Rob Jetten en minister Vijlbrief. "Ze kwamen allebei best optimistisch uit het gesprek met de vakbonden. Ik vind het jammer dat de bonden zeggen: we gaan nu staken. Tegelijkertijd zeggen ze ook dat ze in de toekomst ruimte zien voor gesprekken en doorgaan met overleg met werkgeversorganisaties."

'Een flinke stap gezet'

Volgens Paternotte heeft het kabinet "een flinke stap gezet richting de vakbonden" door de versnelde stijging van de AOW-leeftijd te schrappen en voorlopig niet over de mogelijke bezuinigingen te willen praten. Volgens het Kamerlid valt overal over te onderhandelen. "Ik heb het idee dat dat de boodschap was."

Toch besloten de bonden van tafel te gaan, omdat de voorgenomen bezuinigingen van 6,5 miljard euro volgens hen boven de markt blijven hangen. Volgens Paternotte hoeft het niet zover te komen. "Natuurlijk ligt er een financiële opgave, maar het aanbod aan de vakbonden is juist: laten we eerst kijken naar de concrete problemen waarvan we allemaal zeggen dat we ermee aan de slag moeten. Pas daarna kijk je of er financieel iets nodig is. Kijk bijvoorbeeld naar het aantal jonge mensen dat arbeidsongeschikt raakt. Daar kun je het ook over hebben zonder meteen over bezuinigingen te praten."

"De boodschap van het kabinet is: je kunt het hebben over een financiële tabel die gemaakt is, maar hoeveel geld er nodig is, hangt ook samen met wat we samen kunnen doen voor de economie", zegt Paternotte. Volgens hem is het daarom logisch om eerst over de inhoud te praten. "Hoe meer groei, hoe minder je hoeft te bezuinigen."

Luister dit gesprek nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Het is dus denkbaar dat de bezuinigingen uiteindelijk niet nodig zijn, zegt de D66'er. "Ook als het gaat over bijvoorbeeld stikstof: al die maatregelen zijn bedoeld om de economie weer aan te jagen. Dan sta je er financieel ook beter voor. Daarom zegt het kabinet tegen de bonden en werkgevers: laten we samen proberen hier iets goeds van te maken."

'Kom aan tafel, dan is alles bespraakbaar'

Het bedrag is volgens hem dan ook niet heilig. "Dat een kabinet uiteindelijk moet zorgen voor een goede begroting is helder en logisch. Dat doe je met het kabinet in augustus en met de Tweede Kamer in het najaar, maar wij willen niet tot die tijd wachten. Wij willen dat het kabinet met bonden en werkgevers om tafel gaat en oplossingen bedenkt. Dat kan."

Volgens Paternotte ligt de 6,5 miljard euro feitelijk zelfs al niet meer op tafel. "Het kabinet zegt: we schuiven het terzijde. Dat betekent niet dat er geen begroting meer is. We kunnen niet doen alsof die niet bestaat. Maar het kabinet zegt volgens mij: we gaan eerst naar de inhoud kijken en daarna zien we wel welk bedrag eruit komt en of je het überhaupt over een bedrag moet hebben. Dat vind ik heel goed. Dat is waar Nederland op zit te wachten."

Toch maakten de coalitiepartijen eerder wel afspraken over dat bedrag. "Dat komt voort uit het idee van CDA, D66 en VVD: zo zien wij het voor ons. Maar ook wetende dat we daar afspraken over moeten maken."

De 6,5 miljard euro staat dus echt niet in beton gegoten, benadrukt Paternotte. "Dat zou een beetje gek zijn. We hebben 66 zetels, we moeten anderen meekrijgen. Onze ideeën vinden we natuurlijk niet voor niets goed, maar als je alleen maar uitlegt waarom je eigen plannen fantastisch zijn, kom je nergens. Volgens mij is daarom het aanbod van het kabinet: kom aan tafel, dan is alles bespreekbaar."

Hij hoopt dat de vakbonden terugkeren aan de onderhandelingstafel. "Het stakingsrecht bestaat en is een belangrijk recht, maar aan tafel gaan is beter. Jetten en Vijlbrief kwamen optimistisch uit het gesprek, in de zin dat ze denken dat het daarvan uiteindelijk wel gaat komen."