Openbaar verhoor prominenten coronacrisis geeft ook podium aan coronacritici: 'We doen dit namens de hele Kamer'

De parlementaire enquêtecommissie corona roept hoofdrolspelers uit de coronacrisis op voor openbare verhoren. Naast prominenten als Mark Rutte en Hugo de Jonge worden ook coronacritici ondervraagd. Onder anderen Maurice de Hond en voormalig staatssecretaris Mona Keijzer zijn opgeroepen. "We kijken ook heel nadrukkelijk naar hoe er met coronakritiek is omgegaan", vertelt Daan de Kort, voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie corona, in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

De afgelopen zes jaar is al veel onderzoek gedaan naar deze kwestie. "Het is vooral belangrijk dat we onderscheid maken tussen wat we nu weten over corona en wat men toen wist", vertelt De Kort. Volgens hem zal deze enquête bovendien niet het laatste onderzoek naar de coronacrisis zijn.

Polarisatie

Corona heeft geleid tot veel polarisatie binnen de samenleving. Kunnen deze wonden worden geheeld door middel van deze parlementaire enquête? "Het is heel ambitieus, maar als bijvangst hopen we wel een mate van verbinding tussen mensen terug te brengen. Ik heb ook in mijn eigen familie gezien dat mensen zijn afgehaakt. Dat ze zich niet wilden laten vaccineren en de boel niet meer geloofden. Dat zijn littekens die blijvend kunnen zijn", vertelt De Kort.

Ook politieke partijen haakten af bij de enquête. De coronakritische PVV en FVD uitten zorgen over de besluitvorming en stapten uit de commissie van De Kort. "Pepijn van Houwelingen heeft namens FVD wel negen maanden deelgenomen aan deze enquête. Hij heeft ook meegeschreven aan het onderzoeksvoorstel. Later kwam Gideon van Meijeren erbij. Hij heeft maar dertien dagen in de commissie gezeten."

Van Meijeren wilde een eigen half uur aan vragen stellen aan onder anderen Mark Rutte en Hugo de Jonge. "Hij wilde zijn eigen onderzoek binnen dit onderzoek. Dat is gewoon niet hoe de Nederlandse wet in elkaar zit."

Toch garandeert de commissievoorzitter dat ook de achterban van FVD en PVV gehoord wordt. "We doen dit onderzoek namens de hele Kamer. Ik zit daar niet als VVD'er en we kijken echt naar hoe er met coronacritici is omgegaan. Onze enquête steunt op 150 zetels, dus de hele Kamer heeft hiermee ingestemd. Deelname aan het onderzoek is bovendien verplicht. Het feit dat heel Nederland kan meekijken met dit proces, kan hopelijk tot een stukje verbinding leiden."

Het verloop van de openbare verhoren

De meeste mensen die worden verhoord, zijn hoofdrolspelers die veel invloed hadden op de coronamaatregelen. Prominenten als Mark Rutte, Hugo de Jonge en viroloog Marion Koopmans moeten voor de enquêtecommissie verschijnen. Opvallend is dat ook opiniepeiler en data-analist Maurice de Hond in dit rijtje voorkomt. Niet als iemand die invloed had op de besluitvorming, maar "omdat het onderzoek ook ingaat op de vraag of de Kamer wel voldoende ontvankelijk was voor een kritischer geluid", zegt de commissievoorzitter.

Tijdens de coronacrisis uitte De Hond geregeld kritiek op het beleid. Zo hekelde hij de anderhalvemeterregel, omdat die volgens wetenschappelijke literatuur en analyses van De Hond niet zinvol was. Ook vond hij dat de regering de bevolking onnodig angst aanjoeg.

Om ervoor te zorgen dat de verhoren in goede banen worden geleid, heeft de commissie les gekregen van oud-rechercheurs in het afnemen van verhoren. De Kort: "Je moet neutraal zijn, maar niet ten koste van scherpte. Het is belangrijk om de mensen die verhoord worden te confronteren met materiaal en ze niet zomaar weg te laten komen met een antwoord. We hopen er echt achter te komen hoe de grondrechtenafweging plaatsvond."

De openbare verhoren beginnen vrijdag en gaan in de weken daarna verder op maandagen, woensdagen en vrijdagen. Alle verhoren zijn live te volgen. Het laatste verhoor vindt plaats op 10 september.