Rekenkamer gaat met Defensie in gesprek: niet alle uitgaven goed onderbouwd

De Algemene Rekenkamer gaat in gesprek met het ministerie van Defensie na stevige kritiek op het onvoldoende volgen van de aanbestedingsregels. Dat heeft volgens de Rekenkamer namelijk geleid tot 4,4 miljard aan fouten en onzekerheden in 2025. President Pieter Duisenberg benadrukt dat er snel geleerd moet worden van wat misgaat.

De Rekenkamer presenteerde deze week haar jaarlijkse rapport, waarin wordt geconcludeerd dat Nederland in 2025 "bijzonder weinig resultaten" heeft geboekt en dat langetermijndoelen verder uit zicht raken. Vooral op het gebied van veiligheid en defensie zijn de zorgen groot.

In Sven op 1 op NPO Radio 1 zegt Duisenberg dat de Rekenkamer met alle ministeries in gesprek is, "en dus ook met Defensie." Hij benadrukt dat hij zelf niet direct aanschuift bij het gesprek met de minister: "Mijn collega in het college die Defensie in portefeuille heeft, Barbara Joziasse, gaat spreken met de minister van Defensie."

Op de vraag of hij zelf is uitgenodigd om langs te komen, zegt hij: "Nee, maar dat maakt op zich niet uit.” En over de rolverdeling binnen de Rekenkamer: “We zijn een collegiaal bestuur. En we hebben een deel van de portefeuille, dus dat doet zij."

Wanneer hem wordt voorgehouden dat hij als president het gezicht van de Rekenkamer is en dat een bezoek logisch zou zijn na de kritiek, reageert Duisenberg: "Ja, maar ik ben de baas niet." Hij vervolgt: "Dat heet collegiaal bestuur, dus we doen dat met z’n drieën. We hebben het ook met z’n drieën gepresenteerd."

In het rapport wordt gesproken over forse onregelmatigheden bij Defensie, vooral rond aanbestedingen en inkoop. Volgens de Rekenkamer gaat het om 4,4 miljard euro aan fouten en onzekerheden. Duisenberg benadrukt dat dit niet betekent dat geld per definitie verkeerd is besteed, maar dat de onderbouwing van uitzonderingsregels bij aanbestedingen tekortschiet: het is "nog niet goed onderbouwd" waarom die regels zijn gebruikt.

Luister het gesprek hieronder terug:

Volgens hem is er daarnaast sprake van kwetsbaarheden omdat een fraude- en corruptiebeleid bij Defensie ontbreekt.

‘Niet de bedoeling’

Ook kijkt de Rekenkamer kritisch naar de controle op Europees geld. In Spanje zou geld uit het coronaherstelfonds mogelijk zijn ingezet voor pensioenfondsen voor ambtenaren. Duisenberg zegt daarover: "Ik heb dat rapport ook gelezen en voor zover ik kan beoordelen was dat niet de bedoeling."

Volgens hem is het lastig om Europees geld goed te controleren zolang elk land afzonderlijk opereert. "Wat we willen is dat wij met alle EU-rekenkamers gaan kijken en wij kijken allemaal zelf. Spanje kijkt in Spanje, Nederland in Nederland en Tsjechië in Tsjechië. Wat ik wel wil is dat wij vervolgens het overzicht van al die landen kunnen optellen, zodat we kunnen zien wat met Europees geld is gebeurd in Tsjechië, in Spanje, maar ook in Nederland."

Over de vraag of sprake is van onrechtmatigheid in Spanje blijft hij voorzichtig: "Dat is nu even raden. De kans is aanwezig dat zij ook zullen zeggen dat het onzeker is of dat het rechtmatig is."