Nederland kan veel leren van Oekraïne op energiegebied, zegt expert: 'Een land in oorlog is zo innovatief'

Nederland kan heel wat leren van Oekraïne als het gaat om energie opwekken. Dat stelt de voorzitter van Energie Samen Siward Zomer. "Ik ging als arrogante westerse vent erheen, denkend dat ik ze wel wat zou leren over het energiesysteem. Maar het gaat daar zo snel, een land in oorlog is zo innovatief", vertelt hij in Goedemorgen Nederland.

Rusland richt zich in de oorlog tegen Oekraïne systematisch op de energie-infrastructuur, zoals elektriciteitscentrales, gasinstallaties en het hoogspanningsnet. Dat heeft grote gevolgen voor het dagelijks leven in het land. "Ik ben bij een ziekenhuis geweest. Soms valt de stroom daar uit. Dat is natuurlijk een drama als je midden in een operatie zit", vertelt Zomer.

Om acute stroomuitval op te vangen, heeft het ziekenhuis zonnepanelen geplaatst. "De energie slaan ze op in batterijen. Als het stilvalt, kunnen ze in ieder geval door opereren."

De voorzitter van Energie Samen (dat lokale energie-initiatieven verenigt) vindt het ziekenhuis een goed voorbeeld van de mentaliteit van de Oekraïners, namelijk doorpakken. "Ik ging als arrogante westerse vent erheen, denkend dat ik ze wel wat zou leren over het energiesysteem. Maar het gaat daar zo snel, een land in oorlog is zo innovatief."

Rapporten, congressen en debatten

We kunnen heel wat van Oekraïne leren, vindt hij. "Zij gaan in de komende jaren de dingen waar wij al tachtig jaar rapporten over schrijven, congressen over houden en over debatteren, in vier jaar erdoorheen rammen. Je ziet al dat ze in technologieontwikkeling de NAVO de baas zijn. Zo gaat dat ook met energie. Er is een hele industrie in Nederland om de besluiteloosheid van politici te faciliteren. Het ene na het andere rapportje: hier kijken ze wat de beste techniek is, maar zij pakken gewoon door."

De aanpak van het Oekraïense ziekenhuis is ook relevant voor Nederland, legt Zomer uit. "We worden door netbeheerders al gewaarschuwd voor black-outs vanwege de netcongestie. De techniek is er gewoon, maar wij denken dat we duurzame energie moeten ontwikkelen omdat we afspraken hebben gemaakt in Parijs. Maar nee, het is de goedkoopste energie en de meest weerbare. Je kunt het niet in één keer bombarderen of uitschakelen. De techniek is er in Nederland, maar het gevoel van overleving nog niet."

Toerist in rampgebied

De reis naar Oekraïne heeft veel indruk gemaakt op Zomer. Hij voelde zich naar eigen zeggen een toerist in een rampgebied. "Het is een heel mooi land met hele mooie mensen. Ik voelde me daardoor een toerist, maar ze zijn wel in oorlog, dus mocht ik wel genieten van mijn week?"

Het besef daalde in toen hij borden met militairen erop zag. "Jongens en meisjes die je in het gezicht aankijken en lijken op je vrienden. Daar krijg je een klap van. Daar word je wel boos van, want die zitten in de loopgraven om onze grenzen te beschermen. We zijn net zo hard in oorlog als zij. Rusland valt ons dagelijks aan. Wij laten jongens en meisjes daar onze 2.500 kilometer Europese grens bewaken. Dan kun je niet anders dan emotioneel worden."