Burgemeester sluit nieuwe gang naar rechter niet uit vanwege Ter Apel: 'Wij houden ons dat recht voor, maar situatie anders'

Jaap Velema, de burgemeester van Westerwolde, de gemeente waaronder Ter Apel valt, sluit niet uit dat hij opnieuw naar de rechter stapt vanwege het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. "Wij houden ons dat recht voor", zegt de burgemeester in het radioprogramma Sven op 1.

De gemeente Westerwolde heeft in het verleden juridische stappen gezet tegen het COA omdat het afgesproken maximum van 2.000 asielzoekers in Ter Apel structureel werd overschreden. De rechter gaf de gemeente toen gelijk en legde het COA dwangsommen op die opliepen tot tienduizenden euro’s per dag. Uiteindelijk betaalde het COA miljoenen euro’s aan Westerwolde.

Nu is het aanmeldcentrum in Ter Apel opnieuw vol. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers liet woensdag alleen nog kwetsbare mensen toe. Velema sluit een nieuwe gang naar de rechter niet uit, al is de situatie volgens hem anders dan een paar jaar geleden.

"De spreidingswet was destijds nog niet gerealiseerd en wij zeiden: we kunnen daar niet op wachten, wij stappen nu naar de rechter. Het COA beriep zich op overmacht, maar er was maar één opvangplek waar te veel mensen zaten, dat was in Ter Apel. In de overige 300 locaties van het COA niet", vertelt de burgemeester. "Volgens de rechter moest de minister ook meer inspanning leveren. We hebben drie rechtszaken gehad en drie keer gewonnen."

'We houden ons het recht voor'

Inmiddels is de spreidingswet er wel en zijn ook alle andere opvangplekken van het COA vol, zegt Velema. "De situatie is nu heel anders. De minister heeft gezegd dat hij de spreidingswet gaat uitvoeren. En het COA heeft ook op de andere 300 locaties een overbezetting van 104 of 105 procent. Het is niet alleen meer in Ter Apel, het is op alle locaties overvol."

Een nieuwe procedure is op dit moment niet in voorbereiding. "Wij houden ons dat recht voor, maar we weten nu al omdat alle locaties vol zijn en de minister zijn verplichtingen nakomt. Dat zal de rechter meewegen. Dat betekent dat het op dit moment niet zinvol is. We moeten de minister ook echt even de ruimte geven om te doen wat hij heeft beloofd en toegezegd." Maar, benadrukt hij: "Wij houden ons dat recht voor."

Crisis

Volgens Velema is er mogelijk sprake van een crisis in de asielopvang. Of er officieel een crisissituatie door het kabinet moet worden uitgeroepen, weet hij niet. "Dat is voor rechtsgeleerden, daar blijf ik even bij weg. Maar ik ervaar het als een crisis; het voelt als een crisis en het ziet eruit als een crisis."

Hij begrijpt de oproep van de Commissaris van de Koning in Groningen, René Paas, die vindt dat de situatie in Ter Apel als crisis bestempeld moet worden. "Zijn gedachte volg ik volledig. Ik ben het met de commissaris eens: ik vind dat de minister goed moet kijken of hij niet nog een stap verder kan gaan dan hij nu doet. Daar komt de oplossing mee dichterbij, omdat ik zeker weet dat er in het land meer daadkrachtige bestuurders zijn die willen doorpakken."

Minister Van den Brink mag er volgens Velema "een tandje bij doen". Gisteren had hij overigens geen contact met de bewindsman. "Er was ook heel weinig ruimte voor, ik had een raadsvergadering."