Indiase premier Modi brengt vanaf vandaag bezoek aan Nederland: 'Goed voor onze economie'

De Indiase premier Narendra Modi is in Nederland voor een bezoek dat vooral draait om economische samenwerking. Volgens oud-ambassadeur Ron Keller biedt dat grote kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. "Wij kunnen daar onze producten kwijt en onze waterkennis inzetten."

De Indiase premier Narendra Modi brengt vanaf vandaag een bezoek aan Nederland. Hij spreekt onder meer met de premier, de koning en het Nederlandse bedrijfsleven. Volgens oud-ambassadeur Ron Keller komt Modi vooral vanwege economische betrekkingen. "Hij komt voor ons bedrijfsleven. En dat is opmerkelijk, want hij is de leider van een van de grootste landen op deze aarde: 1,4 miljard mensen. Het is een van de grootste economieën ter wereld, die ook sterk groeit. Daar liggen veel zakelijke belangen voor Nederland."

"We hebben al een goede relatie met India, maar hij komt naar ons toe om met het Nederlands bedrijfsleven te praten. Ze sluiten dan bij onze premier Jetten een strategisch akkoord. Dat stelt niet zo heel veel voor; het is vooral een extra bevestiging dat we gaan samenwerken. Dat deden we al, maar dit is een nieuwe stap. En dan komt het belangrijkste: hij gaat met onze CEO’s, de leiders van grote bedrijven, praten. Vooral over watermanagement. Dat was zijn vraag: 'Ik wil meer doen met Nederland, jullie zijn goed met watermanagement.' Dat is de reden waarom hij naar Nederland komt. Maar hij spreekt natuurlijk ook met bedrijven die in India willen produceren of daar hun producten willen verkopen. Dat is goed voor de Nederlandse economie."

India groeit snel en profileert zich steeds nadrukkelijker op het wereldtoneel. Met 1,4 miljard inwoners en een snelgroeiende middenklasse is het land een interessante handelspartner. Nederland ziet vooral kansen op het gebied van watermanagement, landbouw en technologie, waaronder de halfgeleiderindustrie waar bedrijven als ASML actief zijn. Toch is er volgens Keller in Nederland weinig aandacht voor het bezoek. "We kijken oneindig veel naar Trump en Amerika. Soms denk ik: laten we wat meer naar Europa en de rest van de wereld kijken. Die is groot."

Kritische noot

Naast economische kansen zijn er ook kritische vragen, bijvoorbeeld over arbeidsomstandigheden in fabrieken waar kleding voor de Europese markt wordt geproduceerd. Ochtendmens Amber Brantsen vraagt zich af: "Is er ruimte voor een kritische noot?"

Volgens Keller is die ruimte er zeker. "In dit soort gesprekken is er altijd ruimte voor kritische dialoog. Maar er zitten twee kanten aan. We kunnen zeggen: als u onze kleding niet wilt kopen, moet u dat niet doen. Dat wordt ook besproken. Er is ongetwijfeld gezegd: doe er iets aan. Modi zal waarschijnlijk zeggen dat miljoenen Indiase burgers – vaak arme mensen – nu eindelijk een inkomen verdienen met het werk in die fabrieken. Dus neem ze dat niet af. Ik denk dat Jetten zal zeggen: probeer de arbeidsomstandigheden te verbeteren, want dan blijven Nederlandse consumenten uw producten kopen. Als Jetten slim is, doet hij dat. En als Modi slim is, zal hij daar ook iets mee doen, want die kritiek komt niet alleen uit Nederland."

Stabiliteit door kastensysteem

Ook de interne situatie in India speelt een rol. Het kastensysteem heeft nog altijd invloed op de samenleving. Keller: "Daar kunnen wij als Nederland weinig aan doen; dat moet je respecteren en accepteren."

Volgens hem zorgt dat systeem, hoe ongelijk ook, voor stabiliteit. "China is heel hard gegroeid en begint nu te haperen. India groeit juist gestaag en relatief stil op de achtergrond. Ze zijn minder zichtbaar, maar groeien wel door. Dat komt doordat er veel 'glazen plafonds' zijn in de samenleving. Je kunt daar niet zomaar rijk worden als je in de verkeerde kaste bent geboren. Dat remt de economische groei, wat gek genoeg ook stabiliteit geeft. Maar het betekent wel dat veel mensen arm blijven. Uit die kaste komen is bijna onmogelijk; dat moeten de Indiërs zelf veranderen."

Op zoek naar nieuwe partners

Op geopolitiek vlak laveert India tussen verschillende grootmachten. Het land onderhoudt relaties met zowel het Westen als met landen als Rusland en China, terwijl het ook spanningen kent met Pakistan. Toch ziet Keller weinig risico in het aangaan van samenwerkingen met India. "Dan zouden India en Pakistan echt op voet van oorlog met elkaar moeten komen. Ze kennen juist veel samenwerking en vrede, en er zijn ook etnische en religieuze verwantschappen."

"Ze komen oorspronkelijk uit hetzelfde gebied. Er is dus meer samenwerking dan conflict. Pakistan is bovendien een bondgenoot van China. Dat verklaart ook hun rol in bijvoorbeeld het Midden-Oosten, waar China stabiliteit wil omdat het niet goed is voor de wereldeconomie. India en Pakistan hebben inmiddels een soort evenwicht bereikt. Ze zijn allebei kernmachten. En dat is het mooie van internationale betrekkingen: wij kunnen zowel met Pakistan als met India goede relaties onderhouden."

Rivaliteit met China

Volgens Keller is India nadrukkelijk op zoek naar nieuwe partners. "India is bescheiden en stil, maar groeit wel heel krachtig. Dan wil je weten wie je vrienden en vijanden zijn. Nederland is te klein om geopolitiek een bedreiging te vormen. Maar India zit wel in een langdurige rivaliteit met China, die teruggaat tot grensconflicten. Uiteindelijk draait het om de vraag wie de grootste in Azië is. En dat blijft een spanningspunt."

Voor Nederland ligt de belangrijkste winst in samenwerking en handel. "Wij kunnen daar onze producten kwijt en onze waterkennis inzetten. We kunnen ook veel landbouwproducten exporteren. Daarnaast kunnen we kleding importeren, maar dan wel onder goede arbeidsvoorwaarden. Er zijn dus veel samenwerkingsmogelijkheden."