Woede na rellen in Loosdrecht: 'Ben je helemaal gek geworden? Ik vind het weerzinwekkend'

VVD-Kamerlid Ulysse Ellian heeft de rellen in Loosdrecht stevig veroordeeld. "Het is buiten alle perken en helpt de discussie 0,0. Ik vind het echt absurd gedrag en ik maak mij er ook wel zorgen over", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Hij wil dat de relschoppers zo zwaar mogelijk worden gestraft.

Op het terrein van het pand in Loosdrecht waar 70 asielzoekers moeten worden opgevangen, brak brand uit. Relschoppers gooiden gisteravond vuurwerk en fakkels naar het gebouw, waardoor bosjes naast het pand in brand vlogen. Vervolgens hielden zij de brandweer tegen. De eerste asielzoekers waren op dat moment al in het pand aanwezig.

"Dit is geen demonstratie meer", zegt Ellian bij het zien van de beelden. "Dat je bezorgd bent en dat je iets vindt van asielzoekers in je omgeving, begrijp ik en die zorgen moeten serieus worden genomen. Je mag je ook best uiten. Maar geweld tegen hulpverleners? De brandweer tegenhouden? Brand stichten? Het is buiten alle perken en helpt de discussie 0,0. Ik vind het echt absurd gedrag en ik maak mij er ook wel zorgen over."

Een demonstrant noemde de brand bij de opvang "vervelend". "Maar of ik er echt medelijden mee heb, dat weet ik niet", zei hij tegen de NOS. Journalist Mark Koster, ook te gast in Goedemorgen Nederland, reageert woedend: “Dan ben je gewoon niet lekker joh. Ben je helemaal gek geworden dat je dat zegt op nationale televisie? Ik vind het heel erg weerzinwekkend."

Over het geweld zegt Koster: "Dit zijn aanslagen op mensen. Dat gaan we echt niet doen. Ook als je er problemen mee hebt; je gaat geen mensen en gebouwen in de fik steken omdat je vindt dat er geen asielzoekers mogen komen. Dat gaan we niet doen!"

Georganiseerde relschoppers?

Verslaggever Owen O'Brien was gisteren bij de rellen aanwezig. Hij herkende veel relschoppers van eerdere demonstraties elders in het land. Ellian houdt er rekening mee dat het deels gaat om georganiseerde relschoppers. "Ik heb de afgelopen weken naar de beelden gekeken en daar zie je ook gewone mensen die zich zorgen maken en zich overvallen voelen. Maar ik zie ook allerlei types waarvan ik mij afvraag: volgens mij kom jij met een heel ander doel."

"Dat hebben we in het verleden ook gezien. Ze zijn uit op rellen of op het ontwrichten van de overheid. Daar moet je goed naar kijken. Je moet ze eruit halen en ze verdienen ook gewoon straf. Je moet ze keihard aanpakken. Ze verpesten het op deze manier voor de anderen die gewoon goedwillend hun zorgen uiten."

Ellian pleit voor zware straffen. "Als je de brandweer tegenhoudt terwijl je weet dat er mensen binnen zijn, kun je je afvragen of je hier niet richting zeer ernstige levensdelicten gaat. Het wordt tijd dat deze groep eruit wordt gehaald en de volle omvang van het strafrecht over zich heen krijgt."

De AIVD doet inmiddels onderzoek naar de groep relschoppers. "Volgens mij zijn er genoeg manieren om deze personen te identificeren", zegt de VVD'er daarover. Hij wil dat dat "liever gisteren dan vandaag" gebeurt. "Het is simpel: je moet die groep in beeld brengen en dan moeten de diensten en politie aan de slag. Je moet die mensen eruit halen en ze verdienen straf, ook zodat andere mensen gewoon op een normale manier kunnen demonstreren. Maar dit is niet normaal, het is echt absoluut niet normaal."

Democratisch besluit

Koster vindt dat mensen zich uiteindelijk ook moeten neerleggen bij democratische besluiten. "Als er een democratisch besluit is genomen over asielopvang, kun je daartegen zijn en demonstreren, maar na een tijdje is het klaar. Dan draait de wereld verder en heb je dat te accepteren."

Hij richt zich vervolgens tot Ellian: "Politici hebben de plicht om dat ook een keer te zeggen. Je kan kritisch zijn op een azc, ik heb ook een mening over de asielinstroom, maar na een tijdje is er een besluit genomen en moet je ermee leven."

Ellian begrijpt die oproep. "In een democratie werkt het hopelijk nog altijd zo dat besluiten uiteindelijk gerespecteerd worden. Als dat niet meer centraal staat, hebben we een serieus probleem met elkaar", reageert hij. "Maar wat ook meespeelt, is dat mensen geen verbetering zien. Ze zien niet dat de asielinstroom lager wordt. Ik voel heel erg de verantwoordelijkheid om een positief beeld te schetsen en te laten zien: wij gaan het oplossen."

"Ik ben het wel met Mark eens: als er een democratisch besluit is genomen, heb je dat te respecteren. Maar ik hoor ook mensen zeggen: ik heb niet zo’n probleem met de opvang, maar wel met de manier waarop het gegaan is."

Na eerdere rellen schroefde de gemeente het aantal opvangplekken in Loosdrecht terug van 100 naar 70. Ellian vindt dat geweld nooit mag lonen. “Hier is sprake van intimidatie en geweld. Wij moeten heel stevig een lijn trekken."

Reacties uit Den Haag

Ook andere politici, van links tot rechts, hebben de rellen scherp veroordeeld. Ruben Brekelmans schrijft op X: "Volslagen idioot en op geen enkele manier goed te praten.” Ook stelt hij: “Normale mensen met oprechte zorgen zijn hiervan ook de dupe, terwijl zij verdienen te worden gehoord. Dit geweld helpt niemand."

Volgens Jesse Klaver zijn de rellen "het gevolg van ophitsing door extreemrechtse groeperingen. Crimineel gedrag dat je niet kan afdoen met zogenaamd ‘legitieme zorgen’. Het is een directe ondermijning van onze democratie."

Asielminister Bart van den Brink stelt dat "wat we vanavond hebben gezien, niks te maken heeft met demonstreren." Justitieminister David van Weel noemt “met zwaar vuurwerk en fakkels anderen in gevaar brengen onaanvaardbaar." Ook premier Rob Jetten heeft de rellen veroordeeld.