Nout Wellink roept vakbonden op rust te bewaren: 'Geen gelukkig moment om halve economische oorlog te starten'

Topeconoom Nout Wellink roept de vakbonden op "om een beetje rustig aan te doen". Volgens hem is het "niet het meest gelukkige moment om opeens een halve oorlog op economisch terrein te starten", zegt hij in het radioprogramma Sven op 1 in reactie op de dreiging van FNV, CNV en VCP met stakingen.

De vakbonden verzetten zich al maanden tegen de miljardenbezuinigingen die het kabinet wil doorvoeren op uitkeringen als de WIA, WW en AOW. Zij dreigen nu met onder meer stakingen als die plannen niet voor het einde van de maand van tafel gaan.

Wellink, voormalig president van De Nederlandsche Bank, zegt begrip te hebben voor de zorgen van de vakbonden. Maar volgens hem is "dit niet het meest gelukkige moment om opeens een halve oorlog in het land te starten op economisch terrein", zegt hij tegen Sven Kockelmann.

Het kabinet "komt met een voorstel" om vakbonden en werkgevers weer aan tafel te krijgen, zei minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) in reactie op het ultimatum dat de bonden maandag stelden. "Ik heb goed gehoord wat de bonden zeggen", aldus de D66-bewindsman.

Wellink: "We moeten even afwachten wat het voorstel is. Maar of het handig is wat het kabinet in het regeerakkoord heeft gezegd, betwijfel ik, maar dat is nu niet aan de orde", doelt hij op de bezuinigingen op de sociale zekerheid. "Ik denk wel dat we in de gaten moeten houden dat dit soort problemen met dialoog worden opgelost, zeker in de huidige omstandigheden."

Tegen de vakbonden zegt hij: "Ik doe een oproep om toch een beetje rustig aan te doen. Met enige sympathie, dat zeg ik er meteen bij, voor de onderwerpen die men aan de orde stelt. Maar met nog een kanttekening: als je al deze belangen wil blijven beschermen, zul je goed moeten realiseren dat je de kosten daarvan niet via leningen kunt afschuiven op de toekomst. Je moet bereid zijn als samenleving om daarvoor een prijs te betalen. Dat betekent gewoon belastingverhoging die breder gespreid wordt over de bevolking."

Luister het hele gesprek hier terug als podcast.

De vakbonden dreigen allereerst met acties in onder meer het openbaar vervoer en de havens. Zij hopen zo het kabinet in beweging te krijgen. Overigens stuiten de plannen ook in de Tweede Kamer, waar het kabinet geen meerderheid heeft, op fel verzet. Vijlbrief beloofde de oppositie eerder al dat hij geen haast maakt met wetgeving om de stijging van de AOW-leeftijd op termijn te versnellen.

Stagflatie

Onlangs waarschuwde Wellink in een interview met De Telegraaf dat Nederland afstevent op stagflatie: een situatie waarin de economie nauwelijks groeit of krimpt, terwijl prijzen blijven stijgen en de werkloosheid oploopt. Volgens de oud-DNB-president zitten we mogelijk al op het kantelpunt. "Het is wel heel erg dichtbij. Het ondernemersvertrouwen is net bekend geworden en weer verder verslechterd. We zitten op of net over de rand al."

Toch roept Wellink ook hier op tot kalmte. "De kop in De Telegraaf (Nederland stevent af op horrorscenario stagflatie, red.) was niet van mij, moet ik zeggen. Als we in stagflatie zitten, dat wil zeggen een negatieve groeivoet van 1 of 2 procent, dan is dat gelet op het welvaartsniveau dat we inmiddels bereikt hebben niet zo dramatisch. We kunnen er ook nog het één en ander aan doen."

"Maar ik maak mij wel zorgen. We hebben de eerste, directe gevolgen van de oliecrisis gehad. Dat zie je bijvoorbeeld in de benzineprijzen. De indirecte gevolgen krijgen we nog, bijvoorbeeld in de voedselprijzen."

Wellink roept op om niet dezelfde fout te maken als tijdens de oliecrisis in de jaren 70. "Toen reageerden we met extra looneisen. Dan krijg je de inflatiespiraal en vervolgens alle negatieve gevolgen, écht negatieve gevolgen, voor de werkgelegenheid. We moeten er koel en nuchter op reageren en niet te dramatisch doen."