Econoom Martin Visser waarschuwt voor duurdere boodschappen: 'Dit is een opmaat naar wat nog gaat komen'

De inflatie in Nederland is in april uitgekomen op 2,8 procent, maar volgens econoom Martin Visser is er weinig reden tot geruststelling. Hij verwacht dat vooral boodschappen de komende tijd flink duurder zullen worden.

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de inflatie in april licht is gestegen ten opzichte van maart (2,7 procent). De stijging wordt vooral gedreven door hogere energie- en brandstofprijzen. Voedingsmiddelen, dranken en tabak stegen juist minder hard dan een maand eerder, maar dat biedt volgens Visser weinig houvast.

"Ik viel al stil toen ik hoorde dat het redelijk normaal was, maar dat komt omdat we natuurlijk uit een inflatiegolf komen en we 14, 15, 16% op een gegeven moment hebben meegemaakt. Maar laat even duidelijk zijn: 2,8% prijsstijging is niet normaal. Het valt inderdaad een beetje mee. Wat normaal is: de streefwaarde is gemiddeld 2%. Dan denk je: ik zit maar een procentje boven, maar als je dat elke keer weer krijgt, dan tikt het toch aan. En het punt is vooral: hij loopt weer op", zegt Visser in Stand van Nederland.

Volgens de econoom is de huidige inflatie slechts het begin van een bredere prijsstijging die nog moet doorwerken in de economie. "De landen om ons heen, dat hangt een beetje van de structuur van je economie af en de mate waarin je energie-intensief bent. Dat bepaalt het tempo waarin landen geraakt worden hierdoor. Ook een beetje hoe de inflatie berekend wordt. Bijvoorbeeld in België schoot hij omhoog naar boven de 4%, maar dat staat ons mogelijk ook nog te wachten. Dus in die zin zie ik dat als een opmaat naar iets wat nog komen gaat, en dat met name ook boodschappen op een gegeven moment een stuk duurder gaan worden. Het is onvermijdelijk. De vraag is alleen: hoe heftig wordt het en hoe lang gaat het duren? En dat hangt allemaal af van die befaamde straat van Hormuz."

Die zeestraat is een belangrijke doorgang voor olie, waardoor geopolitieke spanningen direct effect kunnen hebben op energieprijzen en uiteindelijk op de prijzen in de supermarkt.

'Een olievlek door de economie'

De stijgende kosten werken volgens Visser geleidelijk door in vrijwel alle producten en diensten. "Er komt een soort treintje op gang. Het is echt een olievlek door de economie. Sommige producten hebben een rechtstreekse connectie. Dat zien we: de prijs aan de pomp is echt terug te vertalen op de olieprijs van twee, drie dagen geleden. Maar bijvoorbeeld ook kunstmest wordt gemaakt met gas, dus de kunstmestprijzen gaan door het dak."

"Dat zal je vrij snel terugvinden in allerlei voedingsmiddelen. Vliegtickets reageren behoorlijk snel. En dan heb je allerlei producten waarbij het veel langer duurt. Met name voedingsmiddelen: daar wordt verwacht dat ergens tussen de zes en twaalf maanden allerlei producten ook duurder zijn geworden. Door energie, maar ook door verpakkingen, transport en die kunstmest." Daar komt volgens hem nog bij dat hogere lonen, zoals stijgende jeugdminimumlonen, uiteindelijk ook worden doorberekend in prijzen.

Groei minder geraakt

Hoewel de inflatie oploopt, verwacht Visser dat de economische groei mogelijk minder hard wordt geraakt, al zijn daar wel kanttekeningen bij te plaatsen "Wat ik wel in veel economische analyses terugzie, is dat de pijn vooral in de prijzen zal zitten en niet per se in de economische groei. Al viel deze week de economische groei in dit kwartaal tegen: 0,1%. Dus we moeten even kijken hoe zich dat ontwikkelt. Maar over het algemeen is de gedachte: als deze oorlog niet extreem veel langer duurt, dan pakken we wel die pijn van de prijzen, maar zou de economische groei mee kunnen vallen. Dat moeten we afwachten. Naarmate de olieprijs hoger wordt en het heftiger wordt, en investeringen en export achterblijven, gaat ook de economische pijn merkbaar zijn."

Volgens Visser is inflatie niet alleen een economisch, maar ook een psychologisch probleem. "Inflatie is wel iets waar mensen een gruwelijke hekel aan hebben: alsmaar stijgende prijzen. Ook al hebben ze een baan en een huis, mensen raken daar begrijpelijkerwijs een beetje de kluts van kwijt. Wat kost iets nog? Wat is redelijk? En wat je in Nederland met name ziet: we sparen vervolgens tegen de klippen op. Mensen houden toch een beetje de hand op de knip."