Grote natuurbrand bij ’t Harde nog altijd niet onder controle, komende uren zijn cruciaal

De enorme natuurbrand op de Veluwe houdt de gemoederen bezig. Door aanhoudende droogte en wind kon het vuur zich razendsnel verspreiden over honderden hectares. De brand is nog altijd niet volledig onder controle en zorgt voor onrust bij bewoners in de omgeving, waar rook en stankoverlast nog steeds merkbaar zijn.

De brand ontstond op een militair oefenterrein bij ’t Harde en breidde zich door de droge omstandigheden snel uit. De rook trok over delen van Gelderland, Flevoland en Noord-Holland en was zelfs tot in Engeland zichtbaar. Hulpdiensten uit het hele land werden ingezet om het vuur te bestrijden.

Burgemeester van Nunspeet Celine Blom spreekt in Goedemorgen Nederland van intense uren. "Het was een spannende dag. Ook eigenlijk nog wel een beetje een spannende nacht. En vandaag gaan we zien wat het weer gaat brengen."

Hoewel de situatie deels onder controle is, blijft er risico aanwezig. "Het kan met aantrekkende wind wel weer opwaaien. Dus we verwachten het niet zo groot als gisteren, maar we houden het goed in de gaten."

Massale inzet hulpdiensten

De omvang van de brand vereiste een enorme inzet van hulpdiensten. Volgens Blom is er met man en macht gewerkt: "Er is gisteren met elf pelotons – dat betekent elf keer vier brandweerauto's – heel hard gewerkt. Die kwamen uit de hele regio, maar ook uit heel Nederland. Dus er is met man en macht door heel veel brandweermensen en ondersteuning heel hard gewerkt. En daar zijn we natuurlijk heel dankbaar voor."

Ook ’s nachts gingen de bluswerkzaamheden door. "Sowieso met vier pelotons om te blijven blussen. Het is nog niet helemaal onder controle, maar er waren ook nog nieuwe inzetten."

In Nunspeet en omgeving hangt nog steeds rook in de lucht. Bewoners kregen het advies binnen te blijven. "Nou ja, vooral als je er last van hebt. Het verschilt per persoon hoeveel last je ervan hebt. Maar het is vandaag al een stuk beter dan gisteren."

Over de oorzaak van de brand is volgens Blom nog niets bekend. "Dat wordt allemaal uitgezocht door de marechaussee. We hebben daar nog geen mededelingen over ontvangen."

Ontstaan op Defensieterrein

De brand ontstond tijdens militaire activiteiten, maar of die ook daadwerkelijk de oorzaak zijn, wordt nog onderzocht. Dat leidt tot vragen. Journalist Hella Hueck zegt: "Ik ben daar zo benieuwd naar. Want het is natuurlijk op het defensieterrein gebeurd. We zitten net in een situatie in Nederland waarin Defensie meer ruimte nodig heeft, meer oefeningen wil doen, meer aanwezigheid nodig heeft. Dus het kan natuurlijk ook zijn dat als het echt komt door nalatigheid vanuit Defensie, dat ook de samenleving daar weer iets van gaat vinden. Maar goed, het kan ook iemand zijn die een sigaret heeft weggegooid."

Ze benadrukt dat voorzichtigheid geboden is: "Defensie heeft natuurlijk wel ontplofbaar spul. Dat is een beetje de kern van wat ze doen. Maar daar is nu volgens mij helemaal geen sprake van."

Minister Thierry Aartsen waarschuwt voor voorbarige conclusies. "Je moet eerst onderzoek doen naar wat er daadwerkelijk is gebeurd. Als Defensie daar een rol in heeft, dan zal staatssecretaris Boswijk daar ook ongetwijfeld over communiceren. Maar het is vooral vreselijk om deze beelden te zien."

Volgens hem past de brand in een bredere ontwikkeling. "Ik begrijp ook dat we inmiddels in Nederland vaker rekening moeten houden met dit soort branden. Ik zag vandaag in Limburg ook weer een andere brand. Het heeft ook met droogte te maken natuurlijk. We waarschuwen al jaren dat dit ook in Nederland kan gebeuren door alles wat er verandert. Zorgelijk om te zien."

Illusionist Hans Klok, die zelf veel met vuur werkt, onderstreept hoe gevaarlijk brand kan zijn. "Er is ook altijd brandweer aanwezig als ik optreed, want ik doe heel veel met vuur. Vuur is levensgevaarlijk. Als iets in de fik gaat, dan is er geen houden meer aan. Dan moet je rennen." Dat er ook op de Veluwe geen houden aan is, blijkt uit de omvang: het gaat om zo’n 500 tot 600 hectare, vergelijkbaar met honderden voetbalvelden.

Bewoners en campinggasten in spanning

Op campings in de buurt zitten gasten in spanning. Sommigen stonden klaar om te evacueren. "Door die brand van gisteren zit er nog wat in de lucht en dat schijnt niet goed te zijn. We moeten klaar staan om te evacueren eventueel. Weinig geslapen vannacht, het is gekkenhuis. Voor iedereen op de camping natuurlijk. Laten we hopen dat het goed afloopt", zegt campinghouder Arnold Borgmans van De Witte Wieven in Nunspeet.

Ook bezoekers maakten onzekere momenten mee, zo vertelt campinggast Rudi. "Het was wel een beetje spannend. Wij waren gisteren verderop in het zwembad en dat werd toen ontruimd. Toen hebben we onze spullen gepakt, zijn we naar de camping gegaan en stond het hier helemaal blauw. We ruiken het nog steeds, hebben het in de caravan ook de hele nacht geroken."

De brandweer blijft met grote inzet aanwezig. Een woordvoerder van de veiligheidsregio meldt dat de brand de afgelopen nacht "helaas niet kleiner is geworden." De komende uren zijn cruciaal: de wind rukt aan en daardoor kunnen de droge grond en smeulende resten het vuur opnieuw doen oplaaien.