Jan Paternotte waarschuwt voor buitenlandse politieke beïnvloeding: 'Forum voor Democratie brengt Kremlin-agenda de Kamer in'

Het nieuwste jaarverslag van de AIVD schetst een zorgwekkend beeld van een wereld vol conflict en toenemende dreigingen voor Nederland. In WNL Op Zondag waarschuwt D66-fractievoorzitter Jan Paternotte voor Russische beïnvloeding, gefaciliteerd door Forum voor Democratie. "Dat is uiteindelijk echt een heel gevaarlijke lijn voor de belangen van Europa."

Volgens de AIVD staat de nationale veiligheid van Nederland van meerdere kanten tegelijk onder druk. De dienst wijst op dreigingen vanuit onder meer Rusland, China, extremistische bewegingen en criminele netwerken. Ook pogingen tot politieke beïnvloeding maken daar deel van uit.

D66-fractievoorzitter Jan Paternotte ziet in het rapport duidelijke aanwijzingen voor dergelijke inmenging. "Je hebt niet heel veel fantasie nodig om te zien waar dit over zou kunnen gaan. Want we weten dat Forum voor Democratie een Kamerlid heeft dat ook in vergaderingen zat met mensen van de politieke partij van Vladimir Poetin. Hij gaat continu langs bij de Russische ambassade. Dus daar is echt veel contact met vertegenwoordigers van de Russische regering."

Volgens Paternotte vertaalt dat zich ook naar de standpunten van de partij in de Tweede Kamer. "Vervolgens zie je in de Tweede Kamer dat ze zeggen: hef alle sancties tegen Poetin op, haal alle banden weer aan, laten we al ons gas weer uit Rusland halen."

'Dat is hartstikke fout'

Hoewel hij erkent dat dit op zichzelf politieke standpunten zijn, plaatst hij daar een duidelijke kanttekening bij. "Het is een mening die je mag hebben, natuurlijk. Maar het is duidelijk dat ze hiermee de agenda van het Kremlin eigenlijk in de Tweede Kamer brengen. En dat is natuurlijk wel echt hartstikke fout. Want Rusland is een oorlog begonnen op ons continent tegen Oekraïne, waarbij ongelooflijk veel slachtoffers worden gemaakt. En daar wordt allemaal desinformatie over verspreid in de Tweede Kamer, terwijl er ondertussen wordt gezegd: we moeten Poetin zijn zin geven. Dat is uiteindelijk echt een heel gevaarlijke lijn voor de belangen van Europa."

Op de vraag of er sprake is van directe beïnvloeding, is Paternotte duidelijk. "Wat je ziet is dat Rusland dat zeker probeert. Ze proberen politieke partijen in Europa te beïnvloeden, ze proberen mensen aan hun kant te krijgen. Ze zorgen dat het Russische narratief, het Russische verhaal, hier ook verteld wordt. En Forum voor Democratie werkt daar in ieder geval op een of andere manier aan mee."

Hamas

Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel benadrukt dat deze beïnvloeding breder speelt en niet alleen vanuit Rusland. "De AIVD constateerde ook dat bij een aantal demonstraties, in het kader van Gaza, een link lag met Hamas. Dus je ziet dat wij hier in ons land, in onze open democratie, ook kwetsbaar zijn voor beïnvloeding van buitenaf. En dus moet je elke keer dieper nadenken: ben ik hier nu mijn eigen verhaal aan het vertegenwoordigen, of wordt dit gestuurd?"

Volgens Van Weel ligt de sleutel in het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. "Ik weet dat ik bekendsta als de man van het noodpakket. Maar wat daarachter zit, is bewustzijn. Dat als je bezig bent met je computer, als je informatie tot je krijgt, dat je een kritische burger bent die denkt: wat als? Wat als er wat gebeurt? Ik heb een bedrijf, een waterleidingbedrijf—wat als iemand hier kwaad wil? Wat doe ik dan? Hoe wapen ik mezelf daartegen?"

"Het noodpakket is meer symbolisch voor hoe we allemaal, in wat we ook doen, voorbereid moeten zijn op zaken die kunnen komen", aldus de minister.