Filmjournalist Merel van Baal kritisch op film over Michael Jackson: 'Als biopic een diepe onvoldoende'

De langverwachte film over het leven van Michael Jackson zorgt voor verdeeldheid. Waar hoofdrolspeler Jaafar Jackson indruk maakt met zang en dans, is filmjournalist Merel van Baal hard in haar oordeel over de inhoudelijke kwaliteit van de biopic.

De film, waarin de neef van de overleden zanger de hoofdrol speelt, draait vanaf deze week wereldwijd in de bioscoop. De verwachtingen zijn hoog, maar Van Baal is duidelijk kritisch. "Laat ik positief beginnen. Jaafar Jackson is geweldig. Het is echt alsof je de echte Michael ziet. Die dansbewegingen, maar ook zijn mimiek heeft hij geweldig. En ik zou zeggen: een hele mooie poging tot een prachtige concertregistratie. Maar als biopic, een biografische film: diepe, diepe, diepe onvoldoende."

Volgens haar ligt de kracht vooral bij de uitvoering van de iconische dans en performance. "Hij kan die bewegingen zo goed nadoen. Iedereen kan wel zeggen: ik kan een moonwalk, maar niemand kan die bewegingen zo precies, die handbewegingen en dat voetenwerk. Het is echt tot in perfectie nagedaan."

Dat Jaafar Jackson zo overtuigend overkomt, is volgens Van Baal geen toeval. "De auditierondes waren niet heel spannend. Hij werd gebeld door de producent: ik wil jou. En hij heeft een acteercoach gekregen, want Jaafar kon al wel zingen en dansen. Hij heeft ook een keer bij Omroep MAX opgetreden. Als je dat optreden terugkijkt, ga het googelen, hoor je al: oeh, het klinkt als Michael. Hij had dat stemmetje al, maar nu nog veel meer. Dus dat is wel echt goed gedaan, absoluut."

'Een en toen, en toen, en toen-verhaal'

Toch schiet de film volgens Van Baal vooral inhoudelijk tekort. "Kijk, we hebben alle mooie momenten, de grote concertmomenten die we allemaal nog herinneren, weer op beeld gebracht. En ik zat gisteren in een IMAX-zaal, in die luie stoelen. En dan denk ik: ja, dat is heerlijk om te zien. Maar bij een biografische film wil je het verhaal zien. Je wilt de bioscoop uitlopen met de gedachte: oh, ik ken hem iets beter nu, of ik heb gevoeld hoe hij dat heeft beleefd. Want hij heeft veel beleefd. Nou, niks van dat, absoluut niet. Het is echt een en toen, en toen, en toen-verhaal. Dat is een zwaktebod in iedere film."

Een belangrijk kritiekpunt is dat gevoelige en controversiële onderdelen uit zijn leven ontbreken. Die zouden er aanvankelijk wel in hebben gezeten. "In de eerste versie zat het er ook in. Hadden ze al gefilmd voor 155 miljoen. Even ter vergelijking: Bohemian Rhapsody is voor 50 à 60 miljoen gemaakt. Dus het was al een flink budget. Toen kwamen ze erachter dat in de schikking in de jaren 90, die hele beroemde schikking van Michael Jackson, was vastgelegd dat het vermeende slachtoffer had laten opnemen dat hij niet in een film mocht voorkomen. Dat hadden ze over het hoofd gezien. Dus ze moesten opnieuw gaan filmen. De film is een jaar uitgesteld. 15 miljoen extra heeft het gekost. En nu stopt de film met de Bad Tour. Dat is 1988."

Volgens Van Baal is dat inhoudelijk problematisch. "Volgens insiders zou het zo zijn geweest dat Michael Jackson werd neergezet als echt het slachtoffer van de op geld beluste Chandler-familie. En dat is natuurlijk een beetje schimmig om het zo neer te zetten. En nu hebben ze ervoor gekozen om het compleet weg te laten. Wat ik ook niet oké vind. Want als je een goede biografische film neerzet, dan moet je alle kanten laten zien."

Verdeelde familie

Ook binnen de familie van Jackson is de film omstreden. "Jermaine Jackson zei op de première: dit is echt een familiefilm. We willen laten zien hoe onze familie is. Dat is niet echt gelukt. Want Paris Jackson, de dochter van Michael, heeft gezegd: 'ik wil niks te maken hebben met deze film. Want biopics zijn sprookjes. Ik heb het eerste script gelezen. Ik zei: dit is het niet. Nooit meer iets terug gehoord. Dus ik trek mijn handen hiervan af'. Janet Jackson wilde er ook niks mee te maken hebben. Sterker nog, ze zit niet eens in de film. Dus we zien de hele familie behalve Janet Jackson. Wat ook heel raar is."

Volgens Van Baal is de film daarmee vooral een beperkte versie van het verhaal geworden. "Dus voor mensen die zeggen: ik ken Michael Jackson niet zo goed en ik ga hem leren kennen, doe dat niet. Lees gewoon zijn Wikipediapagina."

Ook Amerikakenner Michiel Vos ziet de worsteling met het complete beeld van de popster. "Er zit een zekere tragiek voor de meeste Amerikanen bij Michael Jackson. Het was de King of Pop, dat vinden we allemaal prachtig. Maar er zat natuurlijk wel een hele donkere kant aan. Hij is vrijgesproken in die rechtszaak, dat is een schikking geweest, maar er zijn heel veel verhalen geweest die op elkaar leken."

Mogelijk vervolg?

De film lijkt bewust een knip te hebben gemaakt door het verhaal te laten eindigen in 1988. Toch is er speculatie over een vervolg. "Het eindigt, kleine spoiler, met ‘History Continues’. Het is niet aangekondigd, maar ik denk dat ze dat binnenkort gaan aankondigen, dat er een tweede film komt."

Of daarin wel ruimte komt voor de controverse, is onzeker. Vos: "Als daar een markt voor is, dan wordt dat erin geplaatst."

Van Baal blijft sceptisch over het totaalplaatje. "Het probleem is met deze film: je kan niet alleen maar een deel vertellen. Als je dit verhaal vertelt, doe het goed. Maar dat kan eigenlijk niet. Want nog steeds heb je het over iemand die misschien een pedofiel was. Niemand wil daarnaar kijken. Dus ik zou zeggen: voor de fans heerlijk om naar te kijken. Maar wil je Michael leren kennen? Dan is het niet gelukt. Helaas."