Ron Keller over eenzijdige Amerikaanse verlenging van staakt-het-vuren met Iran: 'Amerikanen zijn de vragende partij geworden'

De Amerikaanse president Donald Trump heeft het tijdelijke staakt-het-vuren met Iran eenzijdig verlengd. De beslissing zorgt voor veel onzekerheid in de internationale verhoudingen en volgens oud-topdiplomaat Ron Keller is de machtsbalans in de onderhandelingen verschoven en staat vooral de VS onder druk.

Het verlengen van het bestand zou plaatsvinden op verzoek van Pakistan, dat een bemiddelende rol speelt in de gesprekken tussen Washington en Teheran. Toch is nog onduidelijk hoe Iran zelf tegenover de verlenging staat. Een adviseur van het Iraanse parlement noemt het besluit van Trump "zonder betekenis" en suggereert dat de VS vooral tijd probeert te winnen.

Oud-topdiplomaat Ron Keller schetst hoe de verhoudingen zijn verschoven. "De Amerikanen zijn meer en meer het momentum aan het verliezen in die onderhandelingen. Je ziet dat tijd tegen de VS werkt. Trump wil snel van deze oorlog af. Hij beseft dat hij binnenlands heel veel politieke schade oploopt."

Volgens Keller heeft Iran juist een stevigere onderhandelingspositie gekregen. "Trump beseft dat dit een doodlopende weg is. Hij wil stoppen met deze oorlog. En Iran denkt: 'Oh, jij wilt nu stoppen, jij bent nu vragende partij geworden. Nou, daar gaan wij eens rustig over nadenken.'"

Iran stelt daarbij voorwaarden voordat er verder gesproken kan worden, aldus Keller: "Ze willen eerst dat de VS de blokkade opheffen die ze tijdens de wapenstilstand hebben ingevoerd. Ze willen hun schip terug dat de Amerikanen hebben geënterd, de bemanning willen ze terug. En dan gaan ze pas praten."

Nog geen schoten

Volgens Keller is het beeld helder: de VS hebben minder drukmiddelen dan voorheen. "In werkelijkheid zijn de Amerikanen de vragende partij nu. En denken de Iraniërs: wij willen in de onderhandelingen gewoon simpelweg meer gewicht kunnen inleggen."

Tegelijkertijd is er nog altijd geen definitieve deal in zicht. "Het slechte nieuws is dat we dus nog steeds in een onzekere situatie zitten hoe lang dit gaat duren en wat de uitkomst zal zijn." Wel is er voorzichtig optimisme over de rol van bemiddelaars. "Het goede nieuws is dat er een mediator is. En dat er dus meer tijd is. En dat er nog steeds niet geschoten wordt."

Zorgen om uranium

Ook VVD-prominent Fred Teeven wijst op de fragiele situatie. Hij benadrukt dat de kern van het conflict nog niet is opgelost. "Dat hoogverrijkte uranium, dat blijft nog steeds ter beschikking van die Iraniërs. Dat probleem moet je wel oplossen."

Daarnaast wijst Teeven op de economische gevolgen van de spanningen. "Het slechte nieuws is ook dat de olieprijs hoog blijft. En dat we daar ook onmiddellijk in Nederland allerlei gedoe door hebben."

Volgens het meest recente bericht van het Witte Huis blijft het bestand gelden totdat Iran met een tegenvoorstel komt en gesprekken zijn afgerond. Ondertussen blijft onduidelijk of Iran daadwerkelijk wil meewerken aan het verlengde staakt-het-vuren.

De rol van Pakistan als bemiddelaar wordt door beide kanten voorzichtig positief beoordeeld, maar een doorbraak in de onderhandelingen is nog niet in zicht. Keller vat de situatie samen als onzeker maar niet uitzichtloos: "Het duurt nog wel een aantal dagen voordat er duidelijkheid komt."