Kritiek op VVD om willen weren Kanye West: 'Dacht dat het een liberale partij was'

De oproep van VVD en ChristenUnie om Kanye West mogelijk uit Nederland te weren, leidt tot kritiek van Yoeri Albrecht op eerstgenoemde partij. "Gaan we nu iedereen weren uit het land waar we het niet mee eens zijn?"

In de Tweede Kamer groeit de steun om de komst van de omstreden rapper tegen te houden. Aanleiding zijn zijn eerdere antisemitische en naziverheerlijkende uitingen. Verschillende Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Polen hebben optredens al geschrapt.

Ook in Nederland willen VVD en ChristenUnie dat het kabinet onderzoekt of concerten van West kunnen worden afgeblazen. De partijen vrezen dat zijn komst een risico kan vormen voor de openbare orde en de veiligheid van Joodse Nederlanders.

Volgens politiek verslaggever Mats Akkerman is dat juridisch echter geen eenvoudige opgave. "Je kan iemand weigeren op het moment dat er echt een gevaar is voor de openbare orde. Dat heeft de asielminister Bart van den Brink gezegd. Maar zolang dat nog niet het geval is… Kijk, als hij er echt alleen op het podium gaat staan en zijn normale nummers opvoert, dan schijnt het dus best lastig te zijn om hem van tevoren te weigeren."

Dat heeft onder meer te maken met het feit dat Nederland onderdeel is van het Schengengebied. Amerikanen hebben voor een kort verblijf geen visum nodig, waardoor er vooraf geen toetsmoment is bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Alleen bij een concrete dreiging voor de openbare orde of nationale veiligheid kan iemand geweerd worden.

"Gaan we iedereen weren waar we het niet mee eens zijn?"

De discussie raakt aan een principiëlere vraag: hoe ver mag de overheid gaan in het weren van omstreden personen? Journalist Yoeri Albrecht kijkt met een liberale blik naar de kwestie. "Kanye heeft walgelijke uitspraken gedaan. En je bent wat mij betreft ook nogal knetter als je nog naar die artiest gaat en er geld voor gaat betalen." Tegelijkertijd plaatst hij een kanttekening bij het weren van de rapper: "We leven wel in een vrije samenleving. Ik dacht dat de VVD een liberale partij was. Gaan we nu iedereen weren uit het land waar we het niet mee eens zijn? Mensen zeggen de raarste dingen in hun leven. Gaan we dat bij iedereen controleren?"

Volgens Albrecht ligt de grens pas bij strafbare uitingen tijdens een optreden. "Het zijn afschuwelijke uitspraken, nogmaals. Maar als hij gewoon muziek komt maken… Als hij deze uitspraken zou doen in het stadion, dan zou ik zeggen: hup, OM erheen, inrekenen, opsluiten als die antisemitische uitspraken daar gedaan worden."

Akkerman bevestigt dat dit juridisch klopt: "Dat is natuurlijk strafbaar. Dus als hij dat op het podium doet, kan hij ter plekke worden opgepakt."

Kritiek op VVD

De oproep van de VVD schuurt volgens Albrecht met de liberale beginselen van de partij. "Maar de VVD die nu opeens allemaal onwelgevallige meningen uit het land wil houden… Ik ben voor een vrij land, voor vrijheid van de kunsten en voor vrijheid van meningsuiting. Ik vind het begrijpelijk—sterker nog, daar sta ik helemaal achter—dat mensen dit onacceptabel vinden. Maar dan ga je er gewoon niet heen. Dan koop je geen kaartje en luister je er niet naar."

Tegelijkertijd wijst hij erop dat andere landen strengere regels hanteren. "Wij hebben een liberalere wetgeving wat dit betreft. Die kun je natuurlijk ook bijstellen. Dan zou je aan wetswijzigingen moeten gaan doen. Dat kan. En dan kun je mensen buiten houden. Ik weet dat Nederland erg kritisch was toen Wilders geweerd werd uit het Verenigd Koninkrijk, omdat hij daar niet mocht spreken. Het Verenigd Koninkrijk is daar veel strenger in; ze hebben wetgeving die dat makkelijker toestaat. Ik ben er blij mee dat wij een liberaal land zijn."

Kamermeerderheid wil actie

Uit een rondgang van De Telegraaf blijkt dat een brede meerderheid in de Kamer – waaronder D66, VVD, PVV, CDA, JA21, BBB, SGP en ChristenUnie – het kabinet al eerder opriep om naar de mogelijkheden te kijken om West te weren. Een motie van VVD en ChristenUnie lijkt dan ook op steun te kunnen rekenen.

Toch waarschuwt Akkerman dat snelle actie lastig is: "Dan moet je de wetgeving aanpassen. Dat kan niet meer voor dat concert plaatsvinden." Albrecht ziet nog wel een rol voor de minister: "De minister kan dat ook beslissen. Als de minister dwingt, vraagt of verzoekt, dan kan dat wel." Maar ook dat biedt geen zekerheid, besluit Akkerman:
"Dat kan ook worden aangevochten bij de rechter en teruggedraaid."