Frits Barend fel over toenemende onveiligheid voor Joden in Nederland: 'Schandalig dat Joodse scholen zo zwaar beveiligd moeten worden'
De veiligheid van Joodse studenten en instellingen in Nederland staat opnieuw hoog op de politieke agenda. Uit onderzoek blijkt dat zij zich steeds onveiliger voelen, terwijl recente incidenten in de Tweede Kamer en harde cijfers over toenemend antisemitisme de urgentie verder onderstrepen.
De Tweede Kamer debatteert dinsdag over maatregelen om de veiligheid van onder meer Joodse studenten in het hoger onderwijs en op openbare plekken zoals stations te verbeteren. Aanleiding is een rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding, waaruit blijkt dat Joodse studenten en medewerkers een hoge mate van sociale onveiligheid ervaren. Sommigen verbergen hun identiteit, stoppen met hun studie of vertrekken zelfs naar het buitenland.
De urgentie van het debat werd vorige week nog eens zichtbaar tijdens een Kamerdebat over het Midden-Oosten. Toen werd de publieke tribune ontruimd nadat toeschouwers herhaaldelijk schreeuwden tijdens een bijdrage van PVV-Kamerlid Gidi Markuszower. Het debat werd meerdere keren stilgelegd, waarna uiteindelijk een zeldzame maatregel volgde: de volledige tribune werd leeggemaakt.
De impact van dit soort incidenten is groot, zegt BBB-kamerlid Caroline van der Plas. Zij zag van dichtbij wat het met Markuszower deed. "Hij schrikt zich echt helemaal kapot. Hij is zelf van Joodse afkomst. De schrik zit er dus echt letterlijk heel goed in, want hij heeft natuurlijk ook in zijn persoonlijke leven dagelijks te maken met intimidatie en bedreigingen, die gewoon echt ronduit antisemitisme zijn."
'Fort Knox is er niks bij'
Ook presentator Frits Barend wijst op de concrete gevolgen voor de Joodse gemeenschap in Nederland. "Er zijn twee Joodse scholen in Amsterdam, een middelbare school en een lagere school. Op die lagere school is een aanslag gepleegd. En godzijdank is dat een vesting waar Fort Knox niks bij is. Die ouders horen dat er een aanslag is op de school waar hun kinderen zijn. Je zal maar thuis zitten en dat lezen. Dat geeft een enorme angst in die gezinnen."
Volgens Van der Plas is het wrang dat zulke zware beveiliging überhaupt nodig is. "Het is echt bizar. Mensen realiseren zich niet hoe erg het is dat de Joodse gemeenschap niet eens meer met een keppeltje durft te lopen, of een ketting met een Davidster. Het is gewoon heel erg."
“Het is schandalig dat Joodse scholen überhaupt zo zwaar beveiligd moeten worden. De synagoges worden ook zwaar beveiligd.”
Barend sluit zich daarbij aan: "Het is schandalig dat Joodse scholen überhaupt zo zwaar beveiligd moeten worden. De synagoges worden ook zwaar beveiligd. Als ik naar buiten loop uit de synagoge, moet ik meteen naar mijn auto gaan. We mogen niet eens met meer dan drie mensen bij elkaar staan."
Mentaliteitsverandering
Uit recent onderzoek van Hart van Nederland blijkt dat deze zorgen breed worden gedeeld. Zo vindt 81 procent van de Nederlanders dat antisemitisme de afgelopen vijf jaar is toegenomen en zegt 79 procent dat Nederland een probleem heeft met antisemitisme. Tegelijkertijd is er verdeeldheid over de aanpak van de overheid: bijna de helft vindt dat die tekortschiet.
Barend pleit voor een fundamentele verandering in de samenleving. "Een mentaliteitsverandering in heel Nederland is nodig. Er is blijkbaar één conflict in de wereld waar we het alleen maar over hebben. Er zijn tachtig conflicten, maar er is er één waar alle aandacht naartoe gaat. En dat is er één waar wij toevallig bij betrokken zijn. Omdat ik familie in Israël heb, ben ik dan verantwoordelijk voor de regering-Netanyahu? Ik ben toch niet verantwoordelijk? Moet ik dan in het buitenland geweerd worden terwijl ik Nederlander ben? Ik woon in Nederland, dus ik hou me aan de democratische regels. We hebben hier een kabinet-Schoof gehad waar ik het ook niet mee eens was."
Volgens hem begint de oplossing bij acceptatie van verschillen. "We moeten naar een mentaliteitsverandering waarbij je accepteert dat we hier minderheden hebben die ook het recht hebben om anders te denken dan jij. Zo zijn we altijd met elkaar omgegaan, en dat is ontzettend aan het veranderen in Nederland. Dat vind ik heel beangstigend."