Mogelijk schot in onderhandelingen tussen VS en Iran: 'Trump heeft druk gezet op Netanyahu over Libanon'
Het is onduidelijk hoe het tiendaagse staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël tot stand is gekomen, maar de link met het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten is evident. Dat zegt conflictbemiddelaar Fleur Ravensbergen in Goedemorgen Nederland. "Er zit beweging in één van de eisen die Iran stelde, namelijk het stilleggen van de oorlog tussen Israël en Libanon. De test of Trump druk wilde zetten op Netanyahu lijkt gelukt."
De Amerikaanse president Donald Trump sprak donderdagavond zijn hoop uit dat Hezbollah zich "netjes en goed gedraagt" tijdens het bestand tussen Hezbollah en de Amerikaanse bondgenoot Israël. Trump sprak met de president van Israël Benjamin Netanyahu en de Libanese president Joseph Aoun. Hij vertelde dat er mogelijk een ontmoeting komt tussen Libanon en Israël in het Witte Huis.
Door de oorlog tussen Israël en Hezbollah, die sinds maart weer in alle hevigheid is opgelaaid, zijn volgens de Libanese autoriteiten al meer dan 2200 mensen gedood en zijn er duizenden gewonden gevallen. Ruim een miljoen mensen zijn ontheemd geraakt.
Grootschalige aanvallen
Hezbollah werd eind jaren 80 opgericht, toen Israël Zuid-Libanon bezet hield. Nadat de oorlog in Iran begon en hun hoogste leider Ali Khamenei werd vermoord, bemoeide de beweging, al decennialang een trouwe bondgenoot van Iran in hun strijd tegen Israël, zich met het conflict. Ze stuurden dagelijks raketten en drones af op Israëlisch grondgebied.
Israël voerde als reactie daarop wekenlang (grootschalige) aanvallen uit op Libanon. Ze zeggen het huidige conflict te gebruiken om Hezbollah te vernietigen, maar nemen daarbij ook gebied in Zuid-Libanon in. Ook zijn woonwijken in de hoofdstad Beiroet zwaar getroffen. Talloze Libanezen zijn op de vlucht geslagen voor het oorlogsgeweld, maar keren nu terug naar de gebieden waar zij wonen nu het bestand is ingegaan.
Nachtelijke schendingen
Israël heeft inmiddels al veertien procent van Libanees grondgebied ontruimd. Dat doet Netanyahu in het zuiden van het land omdat hij een ruime bufferzone wil, zodat raketten en drones minder makkelijk Israël kunnen bereiken en om controle te hebben over wie het niemandsland betreedt. Het is onduidelijk wat dit betekent voor terugkerende inwoners.
“Het is gewoon niet stabiel. Ik verwacht dat we schendingen gaan zien, maar dat betekent niet dat het bestand niet stand kan houden.”
Volgens het Libanese leger heeft Israël het bestand al geschonden. Zo zou Israël meerdere dorpen in het zuiden van het land hebben beschoten. Het Libanese leger riep burgers op voorlopig niet terug te keren naar dorpen en steden in het zuiden. "Israël zit in de zuidgrens van Libanon en Netanyahu gaat daar waarschijnlijk niet weg", zegt conflictbemiddelaar Ravensbergen.
Volgens haar is dat "ook een beetje de standaard" bij zulke bestanden. "Het is gewoon niet stabiel. Ik verwacht dat we schendingen gaan zien, maar dat betekent niet dat het bestand niet stand kan houden."
Onderhandelingen tussen VS en Iran
Het bestand tussen Israël en Libanon is vermoedelijk onderdeel van de onderhandelingen tussen de VS en Iran, een trouwe bondgenoot van Hezbollah. Toen het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran werd afgesproken, werd verwacht dat dit ook zou gelden voor Israël en Hezbollah, maar de aanvallen gingen door.
Nu is daar dus verandering in gekomen, volgens Ravensbergen mogelijk onder druk van Trump. "Er zit beweging in één van de eisen die Iran stelde, namelijk het stilleggen van de oorlog tussen Israël en Libanon. De test of Trump druk wilde zetten op Netanyahu lijkt gelukt."
“Je ziet een aantal dingen schuiven. De Amerikanen willen uit deze pijn.”
Het bestand tussen Israël en Libanon lijkt daarom een teken aan de wand dat er beweging zit in de onderhandelingen tussen Iran en de VS. Vorige week liep 21 uur onderhandelen in Islamabad nog op niets uit, ondanks inhoudelijke gesprekken tussen een Iraanse delegatie en de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance.
Het feit dat de Amerikanen en Iraniërs zo lang op dit niveau onderhandelden, is volgens Ravensbergen iets groots. "Marco Rubio (minister van Buitenlandse Zaken, red.) was inhoudelijk logischer geweest, maar J.D. Vance werd gestuurd. Rubio is degene die het minst waarschijnlijk een deal zou sluiten. Je ziet een aantal dingen schuiven. De Amerikanen willen uit deze pijn."
"Ze hebben geen deal bereikt, maar er is een eerste stap gezet. Het was alleen beter geweest als ze een fotomoment hadden gehad en niet waren weggelopen, maar het feit dat ze nu nog over een weer praten is positief. Ik denk niet dat de interpretatie moet zijn dat die deal geklapt is."