PVV dreigt tegen wetten van Faber te stemmen: 'Bom onder het kabinet'

Het nieuws dat de Eerste Kamerfractie van de PVV mogelijk tegen de asielwetten van partijgenoot Marjolein Faber wil stemmen, wekt verbazing in politiek Den Haag. Waarom? "Je legt een enorme bom onder de coalitie. Dat kan nog wel eens het plan van de premier zijn", denkt politiek verslaggever Tom Staal.

De Eerste Kamer stemt volgende week over de veelbesproken asielwetten van oud-minister Faber, die daarmee "het strengste asielbeleid ooit" wilde doorvoeren. Het huidige kabinet nam de plannen over, al voerde het een aantal wijzigingen door. De Tweede Kamer stemde eerder al voor de plannen.

Toch lijkt de PVV nu roet in het eten te gooien. PVV-senator Alexander van Hattem heeft vier strenge moties ingediend en vindt de steun hiervoor "dusdanig belangrijk dat ze bepalend kunnen zijn" voor de vraag of de PVV voorstemt. Hij pleit voor strengere maatregelen, zoals intensievere handhaving, intrekking van de spreidingswet en een asielstop.

Ook wil hij het PVV-tienpuntenplan uitvoeren, dat eerder door PVV-leider Geert Wilders werd gepresenteerd en leidde tot de val van het kabinet-Schoof. Critici zien dat plan vooral als een voorwendsel om het kabinet te laten vallen.

"Van Hattem zegt: dit zijn niet meer de wetten zoals ze bedoeld waren. Er is te veel met de kaasschaaf overheen gegaan", legt journalist Tom Staal uit in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Bom onder kabinet

Maar de PVV zou nog een reden kunnen hebben voor het dwarsbomen van de asielwetten, denkt Staal. "Je legt een ontzettende bom onder de coalitie. Dat kan nog wel eens het plan van de PVV zijn. Hun doel van oppositie voeren is: weg met het kabinet."

"Dit wordt een enorme lakmoesproef voor het minderheidskabinet", reageert Meindert Schut, hoofdredacteur van Quote. "We zullen nu te weten komen of ze in de Eerste Kamer een meerderheid kunnen krijgen voor hun plannen, of eigenlijk de plannen van het vorige kabinet. Ze hebben toestemming van beide Kamers nodig. Anders kunnen ze niets. We zullen zien wat het minderheidskabinet waard is."

Grip krijgen op migratie is zonder invoering van de asielwetten ontzettend moeilijk, zegt Schut. Staal besluit: "Als ze nu nee zeggen, duurt het weer twee jaar voordat er nieuwe regels zijn."

Strenge asielwetten

Het gaat om twee afzonderlijke wetsvoorstellen die samen het nieuwe, strengere asielbeleid vormen: de Asielnoodmaatregelenwet en de wet die het tweestatusstelsel invoert. De Asielnoodmaatregelenwet verscherpt bestaande regels. Zo wordt de vaste verblijfsvergunning afgeschaft, gaat de tijdelijke vergunning van vijf naar drie jaar en worden de mogelijkheden voor nareis beperkt. Ook wordt illegaliteit strafbaar gesteld, al blijft humanitaire hulp, zoals het geven van voedsel, toegestaan.

Daarnaast ligt er de wet voor het tweestatusstelsel, die een nieuw onderscheid maakt tussen twee groepen asielzoekers. Mensen die individueel worden vervolgd vanwege bijvoorbeeld hun geaardheid, religie of politieke overtuiging krijgen een A-status met sterkere rechten. Asielzoekers die vluchten voor oorlog krijgen een B-status, omdat zij mogelijk sneller kunnen terugkeren naar hun land van herkomst.