Ben van der Burg hekelt reactie Caroline van der Plas op nieuwe Schijf van Vijf: 'Kunnen er niet meer tegen'

Tv-persoonlijkheid Ben van der Burg heeft zich gestoord aan de reactie van BBB-Kamerlid Caroline van der Plas op de nieuwe Schijf van Vijf. Van der Plas vindt het nieuwe voedseladvies betuttelend. "In het Westen kunnen we er helemaal niet meer tegen als iets vervelend is", zegt Van der Burg in het WNL-programma Stand van Nederland op NPO Radio 1.

Het Voedingscentrum presenteerde deze week een vernieuwde Schijf van Vijf, waarin meer nadruk ligt op duurzaamheid en voedselveiligheid. Daarom wordt geadviseerd om minder vlees te eten dan voorheen, namelijk nog 300 gram per week. De aangepaste richtlijnen schoten met name bij conservatieve politici in het verkeerde keelgat.

SGP'er André Flach greep terug op de Schijf van Vijf uit de jaren zeventig, waarin vlees, vis, kaas en ei nog een apart vak vormden. "De nieuwe schijf is moralistisch en activistisch geworden en draait eigenlijk vooral om minder dierlijk." Ook Nicole Moinat, Kamerlid van de Groep Markuszower, uitte kritiek. "We moeten helemaal niks", schreef zij op X. "Het enige wat we moeten is gewoon lekker zelf beslissen wat wij eten."

BBB-Kamerlid Van der Plas liet donderdag in RTL Tonight weten het niet eens te zijn met het advies. "In een tijd dat mensen hun rekeningen niet kunnen betalen, de energieprijzen niet kunnen betalen, de benzine onbetaalbaar is en voedsel hartstikke duur is, zijn er mensen die blij zijn als ze één keer in de week een stukje vlees kunnen eten", zei ze.

"En dan ga je een soort vingertje wijzen: 'Jij moet wel de planeet redden, dus je moet minder vlees gaan eten'." Toen haar werd voorgehouden dat het om een advies gaat en geen verplichting, reageerde Van der Plas: "Ik zeg niet dat zij zeggen dat het moet of het uit de mond willen duwen, maar de mensen vatten het thuis wel zo op."

'Kunnen er niet meer tegen als iets vervelend is'

Van der Burg begrijpt die reactie niet. "In het Westen kunnen we er helemaal niet meer tegen als iets vervelend is. Waarom heeft het Westen moeite met Iran? Ze gaan op leven of dood, ze gaan alles of niks. Wij hebben te veel te verliezen. We gaan dan zeuren als je opeens geen vlees mag eten."

Luister deze uitzending nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

"Maar het is goed voor een mens om af en toe te lijden, of dat het af en toe even tegen zit", denkt de oud-schaatser. "Het leven zit niet altijd mee. Dit vind ik echt weer zo'n voorbeeld van: 'Ze pakken ons iets af!' Joh, dan pakken ze het af. Als ik het niet meer mag, dan doe ik het toch niet meer? En het is een advies. Dus je mag het gewoon blijven doen."

Toch kan Van der Burg een deel van de kritiek wel volgen. Hij zegt zelf "heel weinig" vlees te eten. "Maar hou je echt van rood vlees, van een goede biefstuk... En dit is voor het milieu, niet voor je gezondheid. Ik dacht dat dat de Schijf van Vijf over je gezondheid ging. Dat dachten we toch allemaal?"

'We eten genoeg vlees, kom op!'

Tv-kok Ralph de Kok, eigenaar van een barbecue-speciaalzaak in Brabant, probeert mensen al jaren te stimuleren minder vlees te eten. "Ik had het nog niet gelezen en ik kreeg al allemaal berichten van volgers met hele kleine stukjes ossenhaas op het bord. Dat is best grappig. Maar ik vind er zelf wel iets van", zegt hij over de nieuwe Schijf van Vijf en de discussie die erop volgde. "Het is een advies. Het wordt je niet opgelegd door de staat of zo, want dat zou verschrikkelijk zijn."

Hij is niet verrast over de weerstand die het nieuwe advies oproept. "Ik denk dat als je tegen de Nederlander zegt 'Je moet dit, of je mag dit niet', dan doen ze vaak het tegenovergestelde. Maar ik roep het al jaren: wij eten genoeg vlees. Kom op! We kunnen best wel een beetje minder vlees eten. Ik promoot al jaren minder vlees op de barbecue."

Tekst gaat verder onder X.

Ministers Sophie Hermans (Volksgezondheid) en Jaimi van Essen (Landbouw) benadrukten vrijdag dat de Schijf van Vijf inderdaad een advies is. Waar eerder nog werd geadviseerd maximaal 500 gram vlees per week te eten, is dat nu verlaagd naar 300 gram, waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees. Ook de aanbevolen hoeveelheid kaas gaat omlaag, terwijl peulvruchten juist een belangrijkere rol krijgen. "Gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid horen onlosmakelijk bij elkaar", zegt Voedingscentrum-directeur Petra Verhoef in een verklaring.

De Kok liet vrijdag zien hoe dat eruit kan zien. "Ik heb vandaag vegetarische bami gehad, met een paar eieren. Regelmatig eet ik vegetarisch. Ik ben niet heiliger dan de paus, ik vind een goed stuk vlees keilekker, maar ik zeg al jaren: beter een goed stuk vlees één of twee keer per week, dan veel vlees de hele week door. Dierenwelzijn is voor mij ontzettend belangrijk."

'Laat mensen zien hoe het wel kan'

Dat minder vlees eten gevolgen kan hebben voor de sector, erkent De Kok. "Het zal impact hebben, ja. Maar aan de andere kant: op mijn YouTube-kanaal leer ik mensen, vooral vleesliefhebbers, al vrij vlot om iets anders op de barbecue te leggen dan vlees. Ik werk heel veel met groenten. Ik heb vandaag nog spitskool met een misosaus gemaakt voor een opname. Ontzettend lekker."

Volgens hem ligt de sleutel in het bieden van alternatieven. "Ik denk dat wij het niet gewend zijn om veel groenten op de barbecue te doen. Mensen moeten handvatten hebben. Je kan er met gestrekt been ingaan: 'Jongens, eet minder vlees', maar je kan ook de alternatieven laten zien. Dan ga je automatisch minder vlees eten."