Libanon onzekere factor in staakt-het-vuren, ziet oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen: 'Daar zijn al wat rafelranden'

Het staakt-het-vuren tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten roept veel vragen op over de houdbaarheid ervan. Volgens oorlogsverslaggever Hans-Jaap Melissen is vooral de situatie in Libanon een onzekere factor die de komende tijd bepalend kan zijn voor het verdere verloop.

In Goedemorgen Nederland schetst Melissen een genuanceerd beeld van de recente ontwikkelingen. Hij benadrukt dat plannen en realiteit op de grond vaak flink uiteenlopen. Zo bezocht hij onlangs Iraanse milities in Noord-Irak, die mogelijk een rol zouden spelen in het conflict.

"Er was toen sprake van dat die mogelijk grondtroepen zouden vormen voor deze hele operatie, maar ik deed daar een soort realitycheck op de grond. Ik ging bij ze langs en ontdekte dat het verhaal toch wat ingewikkelder was. Ze stelden allerlei eisen en uiteindelijk bleek het vooral een soort Israëlisch plan te zijn om die mensen mogelijk in te zetten, maar het is daar nooit van gekomen. Het zijn er ook veel te weinig en als ze dat hadden willen doen, hadden ze ook nooit regime change kunnen bereiken in Iran, maar hooguit hun eigen Koerdisch gebied kunnen veiligstellen. Dus ook daar ging het op de grond anders dan het in woorden klonk."

Een staakt-het-vuren betekent in de praktijk lang niet dat het meteen volledig stil is. In de eerste uren of zelfs dagen komen schendingen regelmatig voor, wat de vraag oproept hoe stabiel zo’n bestand daadwerkelijk is.

Toch maakt Melissen onderscheid tussen verschillende fronten. De directe confrontatie tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten is volgens hem relatief overzichtelijk. "Als het gaat om wat er tussen Iran, Israël en Amerika gebeurt en wat Iran eventueel terugschiet, is dat vrij makkelijk te monitoren wat er heen en weer gaat."

Libanon als grootste onzekerheid

De situatie in Libanon is volgens Melissen echter veel complexer. Daar speelt Hezbollah, een bondgenoot van Iran, een belangrijke rol in het conflict met Israël. "Ingewikkelder is de vraag wat er daar gaat gebeuren. Daar zit een onderaannemer van Iran, Hezbollah, en daar vecht Israël tegen. Israël zegt nu al: laten we het toch buiten deze deal houden, terwijl vanuit Pakistan klonk dat Libanon wel degelijk in de deal zat. Dus daar zie je al wat rafelranden."

Die "rafelranden" hoeven volgens hem niet direct te betekenen dat het hele bestand daardoor instort. "Ik denk dat dat voorlopig niet gebeurt."

Aanvallen op havenstad Tyrus

Intussen heeft Israël aangegeven de aanvallen op Hezbollah in Libanon voort te zetten, ondanks het staakt-het-vuren. In de havenstad Tyrus en andere delen van Zuid-Libanon zijn opnieuw aanvallen uitgevoerd, met tientallen doden en honderden gewonden tot gevolg.

Israël benadrukt dat deze operaties buiten de afspraken met Iran vallen. Tegelijkertijd dringen Europese leiders en Canada erop aan om ook Libanon onderdeel te maken van het bestand.

Melissen wijst erop dat escalatie in de regio snel grotere gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld via de Straat van Hormuz. "Israël zit al langere tijd in een deel van Zuid-Libanon en doet daar van alles, ook voordat deze oorlog eind februari begon. Het grotere werk dat we de afgelopen weken in Iran hebben gezien, is vrij makkelijk te controleren. Iran zal zien dat er niet meer gebombardeerd wordt, en als dat wel gebeurt, kunnen ze natuurlijk weer van alles doen met de Straat van Hormuz. Dus Libanon is de onzekere factor, maar hoe groot die invloed is op die deal, dat vraag ik me af."