Maanmissie Artemis II succesvol gelanceerd: 'Echt een kippenvelmoment'

De maanmissie Artemis II is succesvol van start gegaan. De raket van de Artemis II-missie vertrok vannacht rond 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande missie richting de maan sinds 1972.

Aan boord zijn vier astronauten die een rondje om de maan maken en na ongeveer tien dagen terugkeren naar aarde. De missie is een belangrijke stap richting een toekomstige maanlanding. Door de gasten van Goedemorgen Nederland werd de lancering met grote belangstelling gevolgd. Presentatrice Lisette Wellens merkt de impact van het gebeuren op als een video van de lancering wordt getoond: "Ik zie hier drie mensen die helemaal in vervoering zijn, vol fascinatie." Volgens Daphne Deckers is dat niet verrassend: "Het heeft toch altijd iets, hè? Zo’n lancering, vooral als het goed gaat natuurlijk."

Amerikadeskundige Willem Post vindt dat gevoel meer dan terecht. "Ja, dit is echt een kippenvelmoment. Want het is hartstikke spannend natuurlijk. Vlak voor de lancering werd er nog even ingegrepen, iets met communicatieapparatuur en de batterijen. Dan moet het allemaal nog maar goed gaan. Maar rond vijf minuten over half één ’s nachts, Nederlandse tijd, is het allemaal gelukt."

De missie verloopt volgens plan, legt Post uit. "En nu zitten ze dus eerst een dag in een baan om de aarde. Daarna begint de reis naar de maan. En nog nooit zijn astronauten zo diep de ruimte in geweest. Ze gaan zelfs iets voorbij de maan. Ze landen daar overigens niet, maar met allerlei camera-apparatuur gaan ze zoveel mogelijk in kaart brengen hoe die maan er nu met moderne apparatuur uitziet."

Nieuwe ruimtewedloop

De timing van de missie is volgens Post geen toeval. "Wat hier meespeelt is dat de Chinezen ook naar de maan willen en daar een permanent station willen vestigen, nog vóór 2030. Dat is hun einddoel. Dus is het voor de Amerikanen ook belangrijk om daar een permanente vestiging te hebben. Dat zal dan bij een volgende Artemisvlucht moeten gebeuren. Nog in het tijdperk van Trump zou dat uiteindelijk moeten plaatsvinden. Hier speelt dus ook prestige een rol, net als in de jaren zestig."

Post trekt daarbij een historische vergelijking: "Toen kondigde president Kennedy in 1961 aan dat Amerika naar de maan zou gaan, omdat de Sovjet-Unie de VS een beetje voor was met de eerste ruimtevluchten. Denk aan Yuri Gagarin, oudere kijkers zullen zich dat nog herinneren."

De maanlanding blijft ook decennia later tot de verbeelding spreken. Post herinnert zich de eerste maanlanding nog goed: "Ik weet nog heel goed: in mijn perceptie keek heel Nederland ’s nachts. Het was een wereldwonder. Mijn vader was machinist bij de spoorwegen en had vroege dienst, dus die was waarschijnlijk niet thuis. Maar mijn moeder had toch ook zoiets van: dit kan eigenlijk niet. We moeten het eerst maar eens zien."

Cruciale testmissie

Artemis II zal overigens niet landen op de maan, maar is een cruciale testmissie. "Ze gaan eerst alles testen: apparatuur, veiligheid, en of ze ook weer veilig terug kunnen. Met deze supersonische raket van zo’n 100 meter hoog. Het bovenste deel is nu ontmanteld, en daarin zit een capsule: de Orion", aldus Post.

Toch is een maanlanding wel degelijk het doel op termijn. Deckers zegt daarover: "Ik begreep ook dat ze misschien willen gaan mijnen op de maan. En van daaruit de sprong naar Mars." Post bevestigt dat toekomstbeeld: "Precies. Dat is voor de lange termijn, dat wordt allemaal onderzocht. Maar de volgende landing zal waarschijnlijk bij de zuidpool van de maan plaatsvinden. Daar zijn grondstoffen te vinden. Het gaat dan niet alleen om grondstoffen, maar ook om mineralen."

Volgens Post spelen meer dan economische belangen een grote rol. "Bij Trump speelt prestige natuurlijk ook een rol: dat dit tijdens zijn presidentschap gebeurt. Net zoals met grote evenementen. Maar er is inderdaad ook de jacht op grondstoffen en mineralen. Denk ook aan Groenland, dat hij ooit wilde inlijven. Dat had ook met grondstoffen te maken. En op de maan zouden zelfs kleine hoeveelheden goud kunnen zijn, dat wordt nog onderzocht."

Wie als eerste voet zet, heeft een strategisch voordeel, benadrukken de gasten. Deckers: "Het gaat er uiteindelijk om wie als eerste zijn vlag neerzet." Schouten vult aan: "En wie die vlag kan blijven verdedigen." Volgens Post is dat een fundamenteel verschil met het verleden: "In 1969 was het nog niet het idee dat je echt kon gaan exploiteren, maar nu wordt daar wel over nagedacht, onder andere door Elon Musk."