112-medewerkers gefrustreerd door grappenmakers: 'Pizzamelding kan ook codetaal zijn'

Vorig jaar heeft de 112-centrale ruim 3,5 miljoen gesprekken beantwoord. Ongeveer een miljoen daarvan hadden geen spoed en zijn dus niet verder doorverbonden naar hulpdiensten. "Het is heus niet allemaal kwade opzet of gedaan door grappenmakers, maar je moet je wel bedenken dat mensen in de nood langer in de wacht kunnen staan", zegt misdaadverslaggever Maaike Timmerman in Goedemorgen Nederland.

De onterechte noodoproepen vinden vooral in het weekend plaats, weet Timmerman. "Met kinderen, als ouders nog even in bed liggen. Maar ook als er wat alcohol inzit worden ze gebeld met huwelijksaanzoeken, pizza bestellen... Je houdt daarmee wel gewoon de lijn bezet."

Pizza

"Bij pizza bestellen moeten centralisten toch goed nagaan of het daadwerkelijk een grap is of niet", vertelt de misdaadverslaggever van PowNed. "Want de pizzamelding kan ook codetaal zijn, bijvoorbeeld dat er huiselijk geweld plaatsvindt. Dat je niet durft te zeggen wat er aan de hand is en je zogenaamd een pizza bestelt. Dus je moet als centralist toch altijd wel met grappenmakers heel serieus het gesprek aangaan om te achterhalen of er toch niet een noodsituatie is."

Timmerman sprak met centralisten over het beoordelen van oproepen. "Die mensen zijn er voor getraind. Het schijnt dat ze ook wel echt een onderbuikgevoel hebben om dat te achterhalen. Zelfs bij broekzakgesprekken. Dat duurt natuurlijk ook even, want het kan ook zijn dat je in een situatie zit waarin je niet hardop kunt praten."

Frustraties

Voor mensen in de centrales is het soms heel frustrerend, merkt Timmerman. "Je ziet die wachtrij oplopen en dat er andere bellers zijn. Terwijl je misschien wel denkt dat je met een grappenmaker te maken hebt. En dan zijn er ook nog mensen die moedwillig heel vaak bellen. Dat is eigenlijk ook wel weer heel triest. Dat zijn vaak mensen met psychische problemen die verward zijn. Mensen die honderden keren per dag bellen. Dan zetten ze er een heel team op om die mensen op te sporen."

Onterecht 112 bellen (misbruik) kan leiden tot een boete die kan oplopen tot € 9.000 of zelfs een gevangenisstraf van maximaal drie maanden. Een directe oplossing voor het probleem heeft Timmerman niet. "Ik denk wel dat we onszelf allemaal iets meer kunnen verdiepen in wanneer je wel of niet 112 belt. Soms is het ook nog best wel verwarrend: is het nou spoed of niet? Je hebt ook nog 0900-8844 voor als het niet echt meteen hoeft."

eCalls

Vanuit voertuigen zijn 37.500 noodoproepen (eCalls) gedaan maar daarvan was driekwart onbedoeld geactiveerd. Dat meldde de politie vorige week.

In de Europese Unie zijn nieuwe auto's sinds 2018 voorzien van het eCall-systeem: dat belt bij een ongeval automatisch met 112. De centrale krijgt dan meteen informatie door over de locatie en het aantal inzittenden. Hulpdiensten kunnen zo sneller handelen. Maar dit systeem is ook handmatig te activeren via een knop op het plafond.

Volgens de politie komt het nogal eens voor dat mensen in de auto die knop indrukken omdat ze niet weten waar die voor is. Bij 83 procent van die handmatige eCalls bleek er geen sprake van spoed. De politie benadrukt dat mensen zich moeten realiseren dat een eCall, handmatig of automatisch, meteen een liveverbinding met 112 in gang zet.