Vandaag heeft Ali B. het laatste woord in zijn rechtszaak: 'Het bewijs loopt niet over'

Ali B. krijgt vandaag het laatste woord in zijn hoger beroep, waarin een celstraf van 2,5 jaar boven zijn hoofd hangt. Toch is de invloed daarvan op de uiteindelijke uitspraak volgens strafrechtadvocaat Veerle Hammerstein beperkt.

"Ik denk niet dat het doorslaggevend is. Maar je moet wel bedenken dat dat het laatste is wat deze raadsheren horen voordat ze gaan raadkameren, voordat ze gaan nadenken over de beslissing. Dus het is wel iets wat in hun hoofd zit, denk ik. Maar het zal niet doorslaggevend zijn."

Het Openbaar Ministerie eiste vorige week een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 2,5 jaar voor twee verkrachtingen en een aanranding. Op 7 mei doet het hof uitspraak. Hammerstein vindt het lastig om in te schatten wat de straf zal zijn. "Het bewijs loopt niet over. Ik denk dat we dat allemaal hebben gehoord. Het hangt af van enkele getuigen, het steunbewijs en de betrouwbaarheid van de aangeefsters. Het is een dunne lijn in deze zaak. Dus het zal mij ook wel verrassen wat er gaat gebeuren."

"Daarnaast speelt ook de bewezenverklaring een rol. Het gaat om drie feiten. Het Openbaar Ministerie heeft voor één aangeefster vrijspraak gevraagd. Dus dan blijven er nog twee zaken over. En als die allebei bewezen worden verklaard, dan ligt een langdurige gevangenisstraf wel voor de hand. Maar als daar ook nog één of twee van wegvallen, dan wordt het natuurlijk wel heel anders."

Cassatie

Mocht het hof tot een veroordeling komen, dan is de zaak nog niet voorbij. Volgens Hammerstein ligt cassatie bij de Hoge Raad voor de hand. "Als het een veroordeling wordt van het hof voor één of meerdere feiten, dan denk ik dat Ali B. het er niet bij zal laten zitten. En dan staat hem nog cassatie open. Bij de Hoge Raad is het eigenlijk een uitsluitend schriftelijke procedure. Maar ook de Hoge Raad is druk bezet. Dus dat kan echt nog wel weer twee jaar duren voordat daar weer een uitspraak volgt. Dus dat is de laatste kans voor hem, in ieder geval in Nederland, om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad."

De zaak heeft niet alleen juridische, maar ook maatschappelijke gevolgen. VVD-Kamerlid Bente Becker benadrukt dat zij zich niet uitlaat over de inhoud van de zaak zelf, maar ziet wel wat het losmaakt. "Het is natuurlijk wel zo dat dit heel veel vrouwen in Nederland bezighoudt die zelf te maken hebben of hebben gehad met grensoverschrijdend seksueel gedrag."

Volgens Becker laat de zaak zien hoe belangrijk het is dat meldingen serieus worden genomen en dat slachtoffers zich veilig voelen om naar voren te komen. "Het is duidelijk dat we daar als politiek alles aan willen doen om mensen te kunnen bestraffen. Daar zijn de wetten inmiddels op aangepast. Maar ook om ervoor te zorgen dat meldingen op tijd gebeuren en serieus worden genomen. Er is een actieplan stop geweld tegen vrouwen afgesproken in het regeerakkoord. Daar is ook geld voor vrijgemaakt. Want veel te veel meisjes en vrouwen zijn niet veilig en moeten dat wel zijn."

Snel aan de bel trekken

Tegelijkertijd hebben spraakmakende zaken een dubbel effect op de meldingsbereidheid, ziet Becker. "Je merkt dat mensen, als ze dit in de media zien, toch denken: ik heb iets soortgelijks meegemaakt en ik ga nu toch naar de politie. Ik ga nu toch hier melding van maken. En dat is heel goed. Ik denk dat het belangrijk is dat we vrouwen de veiligheid geven dat ze zich zo snel mogelijk veilig genoeg voelen om naar de politie te gaan als ze iets overkomt. Ook dat de omgeving, de rode vlaggen die er soms zijn van geweld tegen vrouwen, bijvoorbeeld in een relatie, dat die ook zo snel mogelijk aan de bel trekken. En dat de politie genoeg kennis en ervaring heeft om te zeggen: hier is iets aan de hand."

Maar het feit dat er soms onvoldoende bewijs is, kan ook ontmoedigend werken. "We leven natuurlijk in een rechtsstaat. Er is nooit de garantie dat iemand veroordeeld wordt. Er moet altijd een eerlijk proces plaatsvinden. Maar ik denk dat de boodschap richting alle meisjes en vrouwen, maar ook richting hun omgeving moet zijn: meld je, praat er met elkaar over. Ook als je bijvoorbeeld in een relatie zit en een man jou intimideert, psychisch probeert te isoleren of dingen doet waardoor jij je niet meer vrij en veilig voelt: zoek hulp en praat erover met je omgeving. Want dit verdient niemand. Meisjes en vrouwen moeten vrij en veilig kunnen zijn in dit land."

Volgens Becker zijn er de afgelopen jaren al stappen gezet in de wetgeving rond seksueel geweld. "Er is een wet aangenomen waardoor toestemming niet expliciet hoeft te zijn gegeven, maar dat het ook kan zijn dat die man er niet zomaar van uit mocht gaan dat als ze geen nee heeft gezegd, ze het kennelijk wel goed vond."

"Het begint met kleine dingen. Met welke norm gaan we om met vrouwen? Mag je haar nafluiten op straat? Mag je iets zeggen over haar lichaam? Nee, dat doen we niet in dit land. En dat moet dus ook voor de rechter gevolgen hebben."