VVD wil alsnog wet voor inzicht in financiering van moskeeën, kerken en weekendscholen: 'Wij weten niet wat daar allemaal gebeurt'

VVD-Kamerlid Bente Becker wil geldstromen vanuit het buitenland naar kerken, moskeeën en weekendscholen beter controleren, maar een wetsvoorstel daarvoor is weggestemd door de Eerste Kamer. Becker zet zich al bijna tien jaar lang in om meer inzicht te krijgen in deze geldstromen. Ze geeft nog niet op: "Ik weiger cynisch te worden."

De Wet transparantie maatschappelijke organisaties was bedoeld om meer inzicht te geven in geldstromen naar onder meer moskeeën, kerken en andere maatschappelijke instellingen, vooral als dat geld uit het buitenland komt. Het idee was dat overheden beter konden controleren of er sprake is van ongewenste beïnvloeding.

Het voorstel werd uiteindelijk door de Eerste Kamer verworpen, onder meer vanwege zorgen over privacy, uitvoerbaarheid en de vraag of de maatregel niet te ver ging.

Becker baalt. "Als je echt denkt dat er iets mis is in zo'n moskee, kerk of andere maatschappelijke instelling, dan moet je kunnen weten waar dat geld vandaan komt. We weten niet wat daar gebeurt en weten niet wat de boodschappen zijn van deze financiers", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1 over het belang van de afgekeurde wet.

Volgens haar zou die juist op transparante wijze meer inzicht bieden in de geldstromen en is het niet zo dat iedereen informatie kan opvragen over de financiering. "Alleen de burgemeester of het OM zou inzicht in deze geldstromen mogen opvragen wanneer zij daar aanleiding toe zien."

Ook zit er een drempel in het wetsvoorstel voor het opvragen voor informatie, aldus Becker. Het OM of de burgemeester zou pas informatie mogen opvragen bij donaties van vijftienduizend euro of meer.

Waarom is de wet er niet doorheen gekomen?

Zowel de Eerste Kamer, het OM als de burgemeesters zagen beren op de weg. De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel weggestemd omdat het middel te zwaar zou zijn voor het beoogde doel. Ook zijn ze bang dat burgemeesters politieke vragen zouden krijgen als zij informatie bij deze instellingen opvragen, waardoor er sprake zou zijn van ambtspolitiek.

Becker is het hier niet mee eens. "Ik denk dat burgemeesters daar wel tegenop gewassen zijn." Toch lieten ook burgemeesters weten bang te zijn dat de handhaving van deze wet hun neutrale positie op het spel zou zetten.

Het Openbaar Ministerie vond dat er een aparte toezichthouder zou moeten komen. Becker geeft toe dat de wet niet perfect was. "Maar nu hebben we niks. Dat vind ik ontzettend jammer."

Onder de partijen die in de Eerste Kamer tegenstemden was D66, een coalitiegenoot van de VVD. "Dat heeft mij ook verbaasd", erkent ze. "Tegelijkertijd hebben partijen geen zeggenschap over wat hun afgevaardigden in de Eerste Kamer doen."

Wat nu?

Hoewel de wet er niet doorheen is gekomen, wil het VVD-Kamerlid de handdoek nog niet in de ring gooien. "Ik weiger cynisch te worden, dus ik roep op om zo snel mogelijk met een nieuwe wet te komen, want de noodzaak is er!"

"In Nederland hebben we twintig weekendscholen die gefinancierd worden door een Chinese partij, en wij weten niet wat daar allemaal gebeurt. We hebben ook bezoekers van moskeeën gehad die zeggen: "Dit is mijn moskee niet meer sinds er geld uit het buitenland komt." In Den Haag was een prediker die verkondigde dat genitale verminking een goed idee was. Ook deze ontving geld uit het buitenland."

"Ik wil dat kunnen aanpakken", besluit Bekcer. "Al die vrijheden die wij hier hebben: vrijheid van geloof en onderwijs. Deze zijn niet bedoeld voor andere overheden."