Meta en Google moeten miljoenen betalen voor socialemediaverslaving: 'Hier kunnen ze niet omheen'

Meta en Google zijn aansprakelijk voor een verslaving die een Amerikaanse vrouw zegt te hebben ontwikkeld voor socialemedia-apps zoals Instagram en YouTube, zo heeft een jury in Los Angeles geoordeeld. De bedrijven moeten wat de juryleden betreft een schadevergoeding van drie miljoen dollar betalen. Daar komt nog eens drie miljoen dollar bovenop als geldstraf, omdat Meta en Google volgens de juryleden met opzet handelden of gebruikers hadden misleid.

Psycholoog Thijs Launspach sprak op de bank van Goedemorgen Nederland al eens zijn zorgen uit over schermtijd bij jongeren. "Ik ben hier wel positief over", reageert hij nu. "Het is in die zin geen nieuws omdat we allemaal al wisten dat dit soort producten hartstikke verslavend en schadelijk waren. Om dit nu bevestigd te zien in een rechtbank, is wel iets anders, iets nieuws."

De schrijver van het boek 'Smartphonevrij Opvoeden' ziet dat de weg open wordt gemaakt voor meer van dit soort claims. "Dit is één zaak geweest van één iemand die stelt dat ze verslaafd is gemaakt en daar schadelijke gevolgen van heeft gehad. Dat betekent dat dat nog vaker kan gebeuren. En dat dit soort platforms dat misschien wel ter harte moeten nemen en er iets mee moeten doen in de hoop dat ze niet de hele tijd dit soort rechtszaken aan hun broek krijgen."

Niet te negeren

Launspach heeft het idee dat als verandering ergens vandaan moet komen, het niet vanuit de platforms zelf komt. "Dan moet het extern komen, via wetgeving. Of via rechtszaken die gevoerd worden. Wat dat betreft is dit wel een mooi signaal. Ze kunnen hier niet omheen. Of het concreet iets gaat veranderen, weet ik niet. Maar dit is in ieder geval iets wat ze niet kunnen negeren."

Sjuul Paradijs, voormalig hoofdredacteur van De Telegraaf, stelt dat iedereen in de studio verslaafd is. "Als jij meer dan drie uur per dag aan je telefoontje zit... Er worden stappen genomen als het gaat om jongeren, dat is goed. Laten we die groepen in ieder geval beschermen. Maar het is ook een stukje eigen verantwoordelijkheid. Laten we onszelf ook beperken tot misschien het hoogst noodzakelijke."

Zuckerberg

In de rechtszaak kwamen interne documenten van Meta en Google aan bod waaruit naar voren kwam dat ze jonge gebruikers wilden lokken naar hun apps. Meta-topman Mark Zuckerberg werd ook kritisch ondervraagd over zijn beslissing om schoonheidsfilters toe te staan, ondanks waarschuwingen binnen het bedrijf dat dit schadelijk kon zijn voor tieners. Zuckerberg zei onder ede dat hij het bewijs daarvoor te zwak vond.

Meta moet 70 procent van de vergoedingen betalen, Google de rest. Het gaat om relatief kleine bedragen voor de techbedrijven, die dit jaar allebei ruim 100 miljard dollar verwachten te investeren in onder andere datacenters. Een woordvoerder van Meta meldde dat het bedrijf het "met alle respect oneens is" met de uitspraak. Zowel Meta als Google kondigde aan in beroep te gaan.