Bezorgde Jörgen Raymann ziet racisme weer toenemen: 'Staan niet stil bij hoe impactvol slavernij is geweest in beeldvorming'

Racisme is nog steeds aan de orde van de dag en heeft dat veel impact op het leven van miljoenen mensen van Afrikaanse afkomst, zegt cabaretier Jörgen Raymann. Hij pleit in Goedemorgen Nederland voor bewustwording en wil beeldvorming rondom zwarte mensen en de slavernij bespreekbaar maken.

Raymann doet deze uitspraak op de Internationale Dag ter Herinnering aan de Slachtoffers van de Slavernij en de Trans-Atlantische Slavenhandel. Deze herdenkingsdag werd in 2007 officieel uitgeroepen door de Verenigde Naties.

De dag leeft in Nederland alleen niet, ziet Raymann. "Alleen Ketikoti wordt nu een beetje erkend". Dat is de dag waarop de afschaffing van de slavernij in Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden wordt herdacht en gevierd.

Volgens Raymann mag de impact van de slavenhandel dan wel meer onder de aandacht komen, de samenleving is er nog lang niet. "We hebben tot de dag van vandaag dat er voor zwarte spelers apengeluiden worden gemaakt in stadions. We staan er vaak niet bij stil hoe impactvol de beeldvorming is geweest die is ontstaan in die tijd."

Kuifje in Afrika

Raymann, die in Suriname is opgevoed, leerde veel over Nederland. Omgekeerd leerden Nederlanders niets over Suriname, zegt hij. "En wat ik door de boeken dacht was dat witte mensen veel slimmer waren dan de zwarte mensen. Maar dat kwam puur door de beeldvorming in die boekjes."

Hij noemt het stripboek Kuifje in Afrika als voorbeeld. "Het lijkt een onschuldige strip, maar hoe de zwarte Afrikaan daar wordt neergezet is wel iets dat in je geheugen gaat zitten. Mensen die dit lezen gaan er op een gegeven moment in geloven."

Pas op het moment dat Raymann in Nederland kwam studeren, kwam hij erachter dat de "witte jongens even dom waren als ik", knipoogt hij.

De cabaretier is blij dat Afrikanen in (strip)boeken niet meer op deze manier worden afgebeeld. Maar "mensen permitteren zichzelf weer om bepaalde dingen te zeggen, onder het mom van vrijheid van meningsuiting". Hij ziet dat "we er weer naartoe gaan dat bepaalde racistische uitspraken sociaal aanvaardbaar worden".

"Kijk naar wat er in de Tweede Kamer wordt gezegd over asielzoekers, of naar uitspraken van Donald Trump over zwarte mensen en 'shithole countries' in Afrika", noemt hij als voorbeelden. "Als wereldleiders zich permitteren om zo over de zwarte mens te praten, dan zie je dat het veel makkelijker wordt geuit."

Beeldvorming

De discussie over de slavenhandel is volgens Raymann niet breed genoeg. "Probeer het te erkennen en van elkaar te leren waar het vandaan komt. De zwarte mensen denken bijvoorbeeld dat alle witte mensen fout waren, maar dat is niet zo."

"We moeten elkaars geschiedenis beter leren kennen en weten waar onze beeldvorming vandaan komt", concludeert hij. "Want beeldvorming zorgt voor het grootste probleem in ons gedrag."