CDA vindt het 'veel te vroeg' om te praten over militair ingrijpen in Straat van Hormuz: 'Allereerst inzetten op diplomatiek'

Het CDA staat onder strenge voorwaarden open voor een Amerikaans verzoek om deel te nemen aan een militaire missie bij de Straat van Hormuz. Maar "het is op dit moment veel te vroeg om te zeggen" of dat nodig is, "en het is ook veel te onrustig in de Straat van Hormuz om het nu te doen", zegt woordvoerder Buitenland en Defensie van het CDA Maes van Lanschot in het radioprogramma Sven op 1.

De Verenigde Staten hebben bondgenoten gevraagd om bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen. Het gaat daarbij concreet om militaire steun, zoals marineschepen, patrouilles en mogelijk escortes voor tankers, om de doorgang veilig te houden en te voorkomen dat Iran de route blokkeert of aanvallen uitvoert op schepen.

President Donald Trump waarschuwde dat NAVO-landen die niet meewerken aan de missie rekening moeten houden met gevolgen voor het bondgenootschap. Hij zei dat de NAVO dan een "zware toekomst" tegemoet kan gaan en dat de Verenigde Staten zullen onthouden "wie ons niet steunt".

Tekst gaat verder onder X.

Na de oplopende spanningen kwam de Nederlandse regering, samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan, met een gezamenlijke verklaring. Daarin spraken de landen uit dat zij bereid zijn bij te dragen aan "passende maatregelen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz veilig te houden. Tegelijkertijd benadrukken zij dat er op dit moment geen concrete plannen zijn voor militaire inzet.

De zeestraat is van groot belang voor de wereldwijde olie- en gastransporten, en verstoringen kunnen grote economische gevolgen hebben. Met de verklaring onderstrepen de landen dat zij willen voorkomen dat de doorgang onveilig wordt of wordt geblokkeerd.

'Allereerst inzetten op diplomatiek'

Het CDA is op dit moment geen voorstander van een militaire missie naar de Straat van Hormuz. "De woorden van het statement zijn heel algemeen gekozen. Dat is natuurlijk niet zonder reden", zegt het CDA-Kamerlid Van Lanschot. "Allereerst moet je inzetten op diplomatieke manieren om de Straat van Hormuz open te krijgen."

Van Lanschot pleit dus voor een politieke oplossing, terwijl Iran naar eigen zeggen zeemijnen in de Straat van Hormuz heeft geplaatst. "Je kunt diplomatiek het gesprek aanknopen om te zorgen dat ze die zelf weghalen", denkt de christendemocraat. "Diplomatiek is dus één. Twee is sancties, extra sancties. Veel verder daarna kom je pas op een gegeven moment bij militaire opties."

Luister dit gesprek terug als podcast.

Trump stuurt ondertussen extra troepen naar de regio, ongeveer 2200 mariniers. Volgens Van Lanschot is militair ingrijpen nu niet verstandig. "Wat iemand als Mart de Kruif (voormalig commandant der Landstrijdkrachten, red.) ook zegt - hij heeft er militair verstand van: de Straat van Hormuz kun je niet alleen maar open krijgen met schepen. Die straat is zo nauw dat je ook boots on the ground nodig zou hebben aan weerszijden. Daar moeten we zéér terughoudend mee zijn."

Met 2200 Amerikaanse mariniers lukt dat volgens Van Lanschot in ieder geval niet. "De Straat van Hormuz aan de kant van Iran is 200 kilometer lang. Je kunt het daar onvoldoende mee beveiligen."

'Veel te vroeg' maar niet uitgesloten

Het CDA is dus niet happig om in te gaan op het Amerikaanse verzoek. "Het is op dit moment veel te vroeg om te zeggen, maar het is ook veel te onrustig in de Straat van Hormuz om het te doen", zegt Van Lanschot over een militaire actie. "Het is nu gewoon te gevaarlijk. Je kunt er nu niet aan beginnen."

Toch staat zijn partij onder duidelijke voorwaarden open voor een verzoek. "Als de omstandigheden goed zijn en als - en dit is een hele belangrijke als - de doelen van deze oorlog duidelijk zijn - dat zijn ze nog steeds niet - inclusief de exit-strategie, en er komt een verzoek van een internationale partner, dan zullen we dat altijd serieus overwegen."

Pas als die voorwaarden worden vervuld, is er met het CDA te praten over eventueel militair ingrijpen, aldus Van Lanschot. "Dat klopt."