Eelco Heinen (minister van Financiën) voorzichtig met ingrijpen rond energiecrisis: 'Lastig om te zeggen welk instrument we moeten inzetten'

De prijzen aan de pomp lopen in rap tempo op. De adviesprijs voor benzine is 2,57 euro per liter, voor diesel is dat 2,68. In Goedemorgen Nederland legt minister van Financiën Eelco Heinen uit waarom hij in principe pas in augustus knopen wil doorhakken over eventueel ingrijpen vanuit de overheid. Op woensdag is er een debat in de Tweede Kamer waarin besproken wordt wat er nu al kan.

Heinen snapt dat de oppositie augustus veel te laat vindt. "Iedereen voelt het natuurlijk direct aan de pomp. Waarom daar augustus staat, is omdat elk kabinet traditioneel in de zomer naar de koopkracht kijkt en dan ook het beleid kan maken voor het jaar erop."

'Alles hangt samen met Iran'

Wat de gevolgen zijn voor huishoudens komende winter van de recente ontwikkelingen in de wereld vindt Heinen "echt nog te vroeg" om uitspraken over te doen. "Alles hangt samen met hoe dat conflict in Iran zich verder ontwikkelt en of die belangrijke zeestraat (Straat van Hormuz, red.) weer open kan."

Heinen zegt bezig te zijn met het uitwerken van scenario's. "Het eerste effect was dat die benzine- en dieselprijs omhooggingen. Nu zien we die gasprijs omhoog, dat raakt de energieprijs die je maandelijks krijgt. Dat is nog niet helemaal doorvertaald. We gaan nu ook zien dat het effect breder op de economie terechtkomt en dan krijgen ook ondernemers ermee te maken. Het is lastig om precies te zeggen welk instrument we nu moeten inzetten."

Wispelturige prijzen

Het kabinet had al een korting in de boeken staan. "Die was eigenlijk hoger, maar de Tweede Kamer heeft die juist weer verlaagd", licht Heinen toe. "We zagen in het begin de prijs heel erg oplopen. Toen zagen we het dertig procent dalen. Nu loopt het weer op. Het laat zien hoe ongelofelijk wispelturig die prijzen zijn. Mensen voelen het nu wel aan de pomp." 

De korting treedt volgend jaar in werking en betreft een verschil van vijf eurocent. "Dat ging om 500 tot 600 miljoen", vertelt Heinen. "Als je zo'n tien cent ervan afhaalt, ben je een miljard euro verder. Dat is waar we als kabinet kijken: je kan een euro maar één keer uitgeven. We zagen eerst die benzine- en dieselprijzen stijgen. Nu zie je die gasprijzen stijgen."

Bredere economische gevolgen

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de gasproblematiek. "We maken ons ook wel zorgen over de bredere economische gevolgen. Daar gaan we deze week met de Kamer over in debat. Als we overgaan tot maatregelen, moeten we goed kijken waar we dat dan inzetten."

Dat de overheid maatwerk kan leveren, bewijst de oorlog van Oekraïne en Rusland volgens Heinen. "Toen waren we veel afhankelijker van één energieleverancier: Rusland. Toen hadden we als Europa eigenlijk een veel groter probleem. Sinds die tijd hebben we echt veel beleid gemaakt. We zijn energieonafhankelijker geworden. Het energieverbruik is met zo'n dertig procent verlaagd. En we hebben meer gereedschap in onze gereedschapskist om ook weer specifiek beleid te maken."