CDA kamerlid Harmen Krul roept EU op om harder in te grijpen tegen dwarsligger Hongarije: 'We moeten artikel 7 als nucleaire optie serieus overwegen'

Hongarije verstoort wederom plannen van de EU om Oekraïne te helpen in de oorlog tegen Rusland. De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft gisteren tijdens de EU-top vermeld bij zijn veto te blijven om een lening van 90 miljard aan Oekraïne te blokkeren. Volgens Harmen Krul, fractiesecretaris en EU-woordvoerder van de CDA-fractie in de Tweede Kamer, zijn we dan maar weinig opgeschoten.

De EU-top ging voornamelijk over Europese veiligheid en weerbaarheid, met betrekking tot de escalaties in het Midden-Oosten en de veranderende verhoudingen met Amerika. Ook was het de bedoeling dat er eenheid tussen de Europese landen werd uitgestraald.

"Waar Europa zich in het verleden toch kon onderscheiden met een soort eendracht, zien we de laatste tijd dat dat steeds lastiger wordt", vertelt Krul bij Sven op 1 op NPO Radio 1. "Er wordt nu gesproken van het verraad van Orbán. Ook als we kijken naar energie, zien we weinig concreets. Ik vind het wel zorgelijk als je nu kijkt naar het wereldtoneel en de positie van de Europese Unie."

Volgens de CDA'er baalt de EU enorm van Orbáns actie wat betreft de miljardenlening aan Oekraïne. "We dachten dat die 90 miljard voor Oekraïne geregeld was, maar daar kwam hij op terug." Er wordt beweerd dat dit te maken heeft met de verkiezingen die in april plaatsvinden in Hongarije. Orbán staat momenteel achter in de peilingen en zijn afwijzende houding tegenover steun aan Oekraïne is een belangrijk agendapunt van zijn partij.

Luister Sven op 1 nu terug als Podcast:

Zelf zegt Orbán wat anders. Hij beweert dat zijn besluit te maken heeft met een beschadigde oliepijpleiding die door Oekraïne loopt en Hongarije voorziet van olie uit Rusland. Deze wordt volgens de Hongaarse premier niet snel genoeg gerepareerd. "Opvallend is daarbij dat Orbán de enige is die deze pijpleiding nog mag gebruiken, als uitzondering binnen de Europese Unie."

"Dat was weer zo'n uitzondering die hij kreeg omdat hij dwarsligt," vertelt Krul. "Elke keer als het moeilijk wordt, gaat Orbán tegenstribbelen. EU-leiders noemen dat dan schandalig, maar de Hongaarse premier krijgt wel elke keer zijn zin."

Vetorecht

Hoe kan dit dwarsliggerprobleem dan worden opgelost? "We moeten af van het vetorecht dat hij heeft in Europa. Dat is echt een opdracht voor Rob Jetten, want de EU wordt vleugellam als Orbán zijn vetorecht als pressiemiddel blijft gebruiken." Dit recht is ooit bedacht om nationale belangen te kunnen beschermen tegen inmenging vanuit Brussel.

Volgens Krul is Europa op het wereldtoneel onmachtig, omdat het moeilijk is om buitenlands beleid te realiseren. "Het frame dat Trump op Europa plakt, dat ze één keer in de maand met elkaar koffiedrinken en daar niets uitkomt, begint op deze manier deels te kloppen, omdat Hongarije of Orbán simpelweg hun vetorecht kunnen gebruiken."

"Als je het hebt over grote thema's zoals collectieve veiligheid, dan kunnen we ons met een oorlog op ons continent niet veroorloven dat wij het niet met elkaar eens kunnen worden." Om te voorkomen dat Hongarije blijft dwarsliggen, kan er gebruik worden gemaakt van een bepaalde procedure.

De nucleaire optie: artikel 7

Met de artikel 7-procedure kan het stemrecht van een EU-lid worden ingeperkt en kan de geldkraan met Europees geld worden dichtgedraaid. "Dit is echt een nucleaire optie, een heel zwaar middel dat we, zeker wat betreft Hongarije, moeten gaan overwegen."

Moet volgens Krul dan artikel 7 worden ingezet op het moment dat Viktor Orbán de Hongaarse verkiezingen volgende maand wint? "Nee, maar op het moment dat Hongarije keer op keer dingen als onze collectieve veiligheid blijft saboteren, moet je op zijn minst onderzoeken of je dat kunt inzetten."

Op dit moment hoeft van Krul deze zware optie nog niet te worden ingezet. "Nu ben ik blij dat de EU een bypass heeft gevonden en weer de pijplijn voor Orbán kan regelen, zodat er alsnog 90 miljard euro naar Oekraïne kan."

"Maar op de middellange termijn kan dit niet zo doorgaan", stelt de fractiesecretaris. "Als dit doorgaat, dan moeten het inperken van het vetorecht en het dichtdraaien van de geldkraan zeker op tafel liggen als pressiemiddel richting Hongarije."

Maar moet dit dan ook worden ingezet? Dreigen en op tafel leggen betekent niet hetzelfde als het daadwerkelijk uitvoeren. "Tja, dan ben ik als Europees woordvoerder toch voorzichtig genoeg om te zeggen: laat onze diplomaten in Europa en onze premier, samen met de andere regeringsleiders, één geluid horen."

Toch benadrukt Krul wel de noodzaak van de kwestie: "Met de verkiezingen in Frankrijk en Polen die eraan komen, is er een groot risico dat Europa verder vleugellam wordt."