Nederland en bondgenoten 'klaar' voor hulp Straat van Hormuz

Nederland en vijf grote bondgenoten staan klaar om bij te dragen aan "passende inspanningen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz te beschermen. Dat zeggen de zes, met ook het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan, in een gezamenlijke verklaring. Ze verwelkomen dat landen zijn begonnen aan "voorbereidende planning".

De Verenigde Staten maanden bondgenoten de afgelopen dagen om te helpen de Iraanse blokkade van de belangrijke zeestraat te breken. Die legt zo'n 20 procent van de wereldwijde olieaanvoer lam en jaagt de prijzen snel en hoog op. Maar tot dusver toonden Amerika's bondgenoten weinig animo, tot frustratie van president Donald Trump. Achter de schermen probeerde onder anderen NAVO-topman Mark Rutte Europese bondgenoten te overtuigen dat zij er goed aan doen om toch meer behulpzaamheid te tonen.

De zes landen laten in het midden hoe hun hulp eruit zou kunnen zien. De Britse premier Keir Starmer liet al eerder weten dat het VK met Frankrijk aan "een plan" werkt. Dat zou wel "levensvatbaar" moeten zijn. Het heropenen van de zeestraat is geen eenvoudige klus, waarschuwde onder anderen premier Rob Jetten.

Europese landen proberen veelal buiten de oorlog van de VS en Israël met Iran te blijven. Die strookt volgens velen niet met het internationaal recht, en de VS raadpleegden hen vooraf ook niet. Maar ze voelen wel de gevolgen als de Straat van Hormuz dicht blijft voor olie- en gastankers.

Nederland en de vijf andere opstellers van de verklaring dringen aan op een "onmiddellijk alomvattend moratorium" voor aanvallen op olie- en gasinstallaties en andere burgerdoelen. Afgelopen etmaal bombardeerde Israël een groot Iraans gasveld, waarop Iran cruciale gasfaciliteiten in Qatar bestookte.