Rappende burgemeester roept op te gaan stemmen: 'Je hebt de plicht de democratie te onderhouden'

De opkomst tijdens verkiezingen blijft in Arnhem al jaren achter bij het landelijk gemiddelde. Bij de vorige verkiezingen bracht slechts 46 procent van de kiesgerechtigden een stem uit. Volgens Marcouch is dat zorgwekkend, en daarom grijpt hij naar opvallende middelen om inwoners te bereiken.

Zo verscheen de burgemeester rond middernacht op het podium van poppodium Luxor Live, waar hij met een rap het startsein gaf voor een nachtelijk stembureau. Bezoekers die voor een avond muziek kwamen, konden daar direct hun stem uitbrengen. Het initiatief maakte deel uit van een breder programma waarin muziek, debat en democratie samenkwamen, met als doel vooral jongeren en nieuwe doelgroepen te bereiken.

"Je ziet dat we daadwerkelijk alles uit de kast halen om mensen te attenderen op hun democratische plicht. Het is niet alleen een recht, maar ook een plicht om onze democratie levend te houden en daaraan mee te doen," zegt hij.

Lessen burgerschap

De lage opkomst heeft volgens de burgemeester meerdere oorzaken. "Het is heel triest en dat zien we helaas ook landelijk gebeuren, dat de opkomst onder de 50 procent is. Arnhem scoort helaas al jaren onder het landelijk gemiddelde. Dat heeft voor een deel te maken dat mensen het gevoel hebben dat de democratie voor hen niet werkt. Ze ervaren teleurstelling na teleurstelling door de politiek."

Ook speelt volgens hem een gebrek aan kennis een rol. "Lessen burgerschap in het onderwijs worden niet serieus genoeg genomen. Democratie is iets serieus en we moeten er ook serieus werk van maken om daarin de komende generaties goed te onderwijzen."

Marcouch benadrukt dat betrokkenheid essentieel is: "Je kan niet alleen maar van de democratie profiteren, je moet het ook onderhouden en erin bijdragen. Het minimale wat je kan doen is stemmen."

Verplichting in België

De discussie raakt aan een bredere vraag: moet stemmen verplicht worden, zoals in België? Volgens minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma bracht nuance aan. "Marcouch heeft het denk ik over een morele plicht. Ik ga zelf het liefst uit van dat stemrecht. We leven in een vrij land met een democratie en rechtsstaat. Je ziet wereldwijd dat het onder druk staat en autocratie de wind in de zeilen heeft. Ik vind daarbij zelf dat stemrecht een voorrecht is, het mooiste uitgangspunt. Maar ik ben het er zeer mee eens dat we allemaal individueel de plicht hebben."

Heerma benadrukt dat juist lokale verkiezingen dichtbij mensen staan. "Dus ga stemmen, niet omdat het moet, maar omdat het een voorrecht is. Je hebt echt invloed. Elke stem telt."

Gedragspsycholoog Tom de Bruyne ziet voordelen in een systeem met opkomstplicht, zoals in zijn thuisland België. "Ik ben groot voorstander van ons systeem. Er is ook een psychologische verklaring voor. We gaan met zijn allen mopperen dat we die dag naar de verkiezingen moeten, maar eenmaal als we het gedaan hebben, kijken we toch terug dat het mooi is dat wij onze plicht hebben vervuld. Dus soms moet je de mensen het verplichten omdat ze nadien blij zijn dat ze hun plicht vervuld hebben."