'Kans is klein dat er een Europese missie naar de Perzische Golf gaat'

Oud-commandant van het Korps Mariniers, Jeff Mac Mootry, noemt een mogelijke Nederlandse escorte van schepen door de Straat van Hormuz een complexe en gevaarlijke operatie. Door de aanhoudende oorlog heeft Iran deze belangrijke zeestraat hermetisch afgesloten. Dat heeft veel impact op de olievoorraden wereldwijd. "Het is enorm lastig om hier voldoende bescherming te garanderen. Je kan van alle kanten onder vuur worden genomen", zegt hij in Sven op 1.

Door de oorlog in Iran is de Straat van Hormuz (dat ten oosten van de Perzische Golf ligt) afgesloten voor de scheepvaart. Het resultaat daarvan zijn hogere prijzen aan de pomp, omdat twintig procent van de wereldwijde oliehandel door deze wateren gaat. De Verenigde Staten willen deze zeestraat maar wat graag heropenen, maar wel met NAVO-steun.

Donald Trump dreigde dat de NAVO een 'zware toekomst' wacht als de NAVO-bondgenoten de VS niet helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen reageerde daarop dat hij Nederlandse inzet om een veilige doorvaart in de Straat van Hormuz te garanderen niet uitsluit.

Zo'n operatie uitvoeren is makkelijker gezegd dan gedaan, weet Mac Mootry. "Iran beschikt over veel middelen die waarschijnlijk goed verborgen zijn. Je weet niet tegen welke dreigingen je je moet wapenen; dat wordt een ongelooflijk lastige klus." En ook al mochten de dreigingen wel tot op een zekere hoogte in kaart worden gebracht, "dan hoeft er maar één door te dringen en je hebt een groot probleem".

Belletje uit China?

In de tussentijd worden de oliereserves in het Midden-Oosten nog dagelijks bestookt met Iraanse drones. Tegelijkertijd heeft Amerika het Iraanse eiland Kharg aangevallen, een belangrijke Iraanse doorvoerplaats voor olie (zo'n negentig procent van de Iraanse olie-export verlaat het land via dat eiland). Trump noemde het "een van de krachtigste uitgevoerde bombardementen in de geschiedenis van het Midden-Oosten".

Luister deze uitzending van Sven op 1 hier terug als podcast:

Hierdoor wordt het conflict alsmaar groter en de olievoorraad in de wereld alsmaar nijpender. Oud-commandant Mart de Kruif maakt zich zorgen, maar denkt ook dat Iran op de vingers wordt getikt door bondgenoten als de oorlog nog veel langer duurt. "Als de wereldeconomie platgaat, dan gaat China ook een rol spelen. Dan hebben zij ook een grote uitdaging, niet alleen wij. China is wel het land achter Iran, dus de vraag is of er een telefoontje komt vanuit Beijing naar Teheran dat er een einde aan de oorlog moet komen."

Maar het grootste slachtoffer van de oorlog is tot nu toe Oekraïne, omdat zij de wapens die VS aan het land leverden nu in de Iran-oorlog wordt gebruikt.

'Kans op zo'n missie is klein'

Intussen vaart de Zr.Ms. Evertsen in de Middellandse Zee om EU-bondgenoot Cyprus en NAVO-bondgenoot Turkije te beschermen, evenals het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle. Als de Fransen besluiten door te varen naar de Straat van Hormuz om gehoor te geven aan Trump, wat doet Nederland dan, omdat ze de Fransen ook moeten beschermen?

Formeel gezien mag Nederland afhaken, omdat ze alleen met de Fransen hebben afgesproken om defensief te helpen. "Als het geen EU-missie wordt die eensgezindheid binnen de Europese Unie eist, is de kans heel klein dat er zo'n missie naar de Perzische Golf gaat."

Zo'n missie moet namelijk veel groter zijn dan een vliegdekschip en een fregat, vertelt De Kruif. "Dan moet je een ontzettend groot vlootverband samenstellen, dat geoefend en getraind moet zijn. Je praat dan over een hele andere dimensie van oorlog voeren dan tot nu toe het geval is."