Jongeren lopen risico met AI-dieetadviezen: 'AI kan niet voor je denken'

AI doet steeds vaker zijn intrede in de keuke. En niet alleen voor het maken van recepten, maar ook voor dieetadviezen. Dat kan gevaarlijk zijn, waarschuwen D66-fractievoorzitter Jan Paternotte en schrijver Splinter Chabot in Goedemorgen Nederland. Vooral jongeren lopen risico door adviezen van populaire AI-chatbots zoals ChatGPT.

Volgens Paternotte geven deze chatbots vaak alleen complimenten en bevestigen ze keuzes van de gebruiker. "Die zeggen alleen maar dat je fantastisch bezig bent. Dat je ontzettend slimme vragen stelt. Ontzettende pleasers zijn het eigenlijk."

Chabot maakt ook weleens gebruik van AI als hij in de keuken staan. "Dan heb ik honger en dan gooi ik zoete aardappel in de oven of zo. Dan eet ik meteen zo'n 600 gram. En toen ging ik opzoeken: is dat nou eigenlijk gezond? Dan krijg je op ChatGPT natuurlijk wel uitleg daarvan, maar hij praat je heel vaak naar de mond. Dat is bloedirritant. De zoete aardappel is in principe gezond. Als je het goed bereidt, dus met weinig olie. Nee, nee, nee. En niets te veel. Alles met mate."

700 calorieën te weinig

De waarschuwing is serieus: volgens onderzoek van De Volkskrant en internationale studies geven populaire AI-chatbots gevaarlijke en ongezonde dieetadviezen aan jongeren. Een AI-dieet kan leiden tot een tekort van 700 calorieën per dag en belangrijke voedingsstoffen zoals vitamine D, ijzer en calcium missen. Voor pubers kan dat ernstige gevolgen hebben.

Paternotte benadrukt dat jongeren begeleiding nodig hebben bij het gebruik van AI. "Je moet jongeren leren hoe je met die chatbots om moet gaan. En dat je ook gewoon moet weten: het klopt niet per se wat ze allemaal naar voren brengen. Ze bevestigen je heel vaak in de keuzes die je dan voorlegt. Van: is het verstandig om dit te doen? En dan gaan ze er heel vaak in mee. Dus ja, het is superbelangrijk dat we daar op scholen ook veel aandacht voor hebben. Want 700 calorieën per dag tekort, dan komen veel mensen echt in de problemen."

Op de vraag of hij zijn eigen kinderen al voorbereidt op de omgang met AI, reageert Paternotte: "Mijn dochter van 10 heeft nog geen telefoon, dat probeer je ook een beetje uit te stellen. Maar ik probeer haar wel te leren waar je dat soort chatbots voor kunt gebruiken, dat je niet moet denken dat zij voor jou kunnen denken. Dat moet je echt zelf blijven doen."

Chabot voegt daar een bredere waarschuwing aan toe. "Ja, maar ik begrijp ook niet: je gebruikt zo’n chatbot toch ook een beetje als ondersteuning of om snel iets te checken? En ik denk altijd: je moet wel zelf blijven nadenken." Hij waarschuwt ook voor het misplaatste vertrouwen in AI als gesprekspartner: "Ik ken mensen die ChatGPT als psycholoog gebruiken of zo. En dan denk ik: dat is ook gevaarlijk. Of echt als een vriend gaan zien. Het is natuurlijk geen mens. Het is een algoritme dat op data drijft."