CDA-Europa steunt plan VVD voor Europese Veiligheidsraad: 'Een goed idee'

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers is voorstander van een Europese Veiligheidsraad. Dat idee werd onlangs geopperd door VVD-Europarlementariër Malik Azmani in een opiniestuk voor BNR. "Ik denk dat een Europese Veiligheidsraad een goed idee is", zegt Lenaers in Sven op 1.

Volgens Azmani heeft Europa een eigen veiligheidsraad nodig "om sneller te reageren op internationale crises", schrijft hij. "De escalatie rond Iran laat opnieuw zien waarom: een oorlog lijkt ver weg, maar de gevolgen zijn dat niet. We merken het direct in stijgende benzineprijzen en onzekerheid over vitale aanvoerroutes voor olie en gas. De Europese Unie kan hierin het verschil maken, mits zij eensgezind optreedt."

Lenaers erkent dat er "nog best veel onduidelijkheid is binnen Europa over wat we moeten doen" als een lidstaat een beroep doet op de solidariteitsregel van de EU voor militaire steun. Dat verdrag zegt dat andere lidstaten moeten helpen als één van de lidstaten militair wordt aangevallen.

"Wij roepen al een tijdje op: maak daar nou heldere afspraken over. Voorkom dat als het een keer gebeurt, je niet midden in een conflict of crisissituatie met elkaar het wiel moet gaan uitvinden", zegt Lenaers tegen Sven Kockelmann.

Tekst gaat verder onder X.

Hij ziet wel heil in de oplossing van Azmani, een Europese Veiligheidsraad. "Ik denk dat een Europese Veiligheidsraad een goed idee is. Ik zou het wellicht zelfs nog wel breder willen trekken dan de Europese Unie. Als het gaat om veiligheid, zijn ook onze Britse collega's een hele belangrijke speler. Ondanks dat de Britten geen lid meer zijn van de Europese Unie, zou je ze wel heel nauw betrokken kunnen houden bij de veiligheid en defensie van het Europese continent."

Het voorzitterschap van de Europese Veiligheidsraad zou moeten rouleren tussen lidstaten, denkt Lenaers. Dat gebeurt nu bijvoorbeeld ook binnen de Eurogroep. "En je ziet het bij veel internationale organisaties, bijvoorbeeld ook bij de Verenigde Naties. Dat zou hier goed zijn omdat je uiteindelijk in die veiligheidsraad samen moet beslissen om tot actie over te gaan."

'Niemand kan namens hele EU reageren'

Lenaers hekelt dat de Europese Unie niet met één tong sprak na de aanval van de VS en Israël op Iran twee weken geleden. Volgens hem is nu onduidelijk wie het Europese standpunt bepaalt. "Dat is een goede vraag. Ik denk dat de reacties van verschillende lidstaten de afgelopen weken hebben aangetoond dat er eigenlijk op dit moment niemand is in Europa die echt namens de gehele Europese Unie kan reageren."

"Henri Kissinger zei in de jaren zeventig dat hij niet wist wie hij moest bellen als hij Europa wilde spreken, anno 2026 is dat nog steeds gedeeltelijk waar."

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en voorzitter van de EU-leiders António Costa riepen vlak daarna in een gezamenlijke verklaring op tot terughoudendheid "om burgers te beschermen en om het internationaal recht volledig te respecteren". De Duitse bondskanselier Friedrich Merz toonde juist begrip voor de aanval op Iran, terwijl de Spaanse premier Pedro Sánchez de aanvallen scherp heeft veroordeeld.

Luister dit gesprek terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Op papier is Kaja Kallas, de Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de aangewezen persoon. "Uiteindelijk voert zij het woord ook, maar het is nog steeds zo dat op buitenlands beleid unanimiteit vereist is om echt standpunten in te nemen. Die unanimiteit is er simpelweg niet. Je ziet grote verschillen tussen hoe bijvoorbeeld de Spaanse premier Sánchez over dit conflict spreekt en hoe Merz dat doet. Dat zijn twee gigantische landen in Europa", verzucht Lenaers.

'Wake-upcall' voor Europa

Hij kan zich meer vinden in de lezing van Merz en heeft begrip voor de aanval van Amerika en Israël, net als het kabinet-Jetten. "Zeker. Het standpunt van premier Sánchez, waarin alleen maar gesproken wordt over de morele kant van het verhaal en niet over de machtsvraag en wat je dan wel kan doen op het moment dat Iran zijn eigen bevolking uitmoordt, is niet onze stijl", zegt hij over het CDA en de Europese christendemocratische familie.

Hoe dan ook moet Europa ervoor zorgen dat het serieuzer wordt genomen op het wereldtoneel, aldus Lenaers. "Als je gewoon kijkt naar wat er de afgelopen maanden gebeurd is: waar het ging over de vredesonderhandelingen in Oekraïne stonden we buitenspel, over Venezuela is Europa niet geïnformeerd, nu over Iran wederom niet. Het moet een wake-upcall zijn. Op het moment dat je met 27 verschillende monden spreekt, wordt Europa in de geopolitiek niet serieus genomen."

"Het is veel beter als we met z'n allen proberen er gezamenlijk uit te komen. Dan kunnen we de collectieve invloed van Europa wel degelijk doen gelden", aldus de Europarlementariër.