Topchef van wereldberoemd Michelinrestaurant vertrekt na grensoverschrijdend gedrag: 'Personeel tegen muren aangegooid'

De Deense topchef René Redzepi is vertrokken bij het wereldberoemde restaurant Noma na beschuldigingen van wangedrag op de werkvloer. In een artikel van The New York Times stellen 35 oud-medewerkers dat Redzepi tussen 2009 en 2017 fysiek en verbaal geweld gebruikte.

Volgens journalist Tom Staal is Redzepi een van de belangrijkste chefs van deze tijd. "Het is een pionier, hij heeft de Deense keuken echt op de kaart gezet. En Denemarken is op dit moment zo'n beetje het Michelinsterrenwalhalla."

Tegelijkertijd wijst Staal erop dat de top van de gastronomie vaak gepaard gaat met extreme druk. "En daar gaan dan ook echt vaak dingen mis. En dat heeft hij ook toegegeven. Hij heeft mensen lopen prikken met keukengerei. Hij heeft ze tegen muren aangegooid. Hij heeft ze uitgescholden."

Gratis werken

Opvallend is volgens Staal dat veel mensen toch bij zulke restaurants willen werken, ondanks de verhalen over een harde werkcultuur. "Dat is eigenlijk een beetje gek. Waarom werken mensen daar dan, zou je denken? Waarom ga je niet weg? Het gros van de mensen die daar werkt, dat is ook apart, werkt daar gratis."

Volgens hem heeft dat alles te maken met prestige. "Als ze daar een jaar of twee jaar werken, kunnen ze dat op hun cv zetten. In sommige gevallen moet je zelfs geld meenemen. Maar dan kunnen ze later ergens anders makkelijker aan de slag. Of kunnen ze naar een bank en zeggen: kijk, ik heb twee jaar bij het allerbeste restaurant van de wereld gewerkt. En dan kun je geld krijgen bij een bank. Dus op dat niveau werken is voor personeel zoveel waard dat ze zich heel veel laten welgevallen."

Enorme drive

Psychiater Esther van Fenema zegt dat het gedrag van topfiguren soms samenhangt met de enorme druk en ambitie die bij uitzonderlijke prestaties horen. "Hier valt heel veel over te zeggen. Wat je ziet, is dat mensen die onder zoveel druk werken, met zoveel passie vaak ook zo geniaal zijn. Ja, dat heeft heftige bijwerkingen. En dit gaat natuurlijk heel erg ver."

Volgens Van Fenema liggen extreme talenten en extreme gedragingen soms dicht bij elkaar. "Je hebt dan vaak wel last van de bijwerkingen van die enorme drive." Tegelijkertijd benadrukt ze dat dat geen excuus is voor grensoverschrijdend gedrag. "Maar het is natuurlijk ook wel makkelijk om te zeggen: iemand moet gecanceld worden. Kijk ook naar wat iemand heeft neergezet."

Volgens haar ontbreekt het bij dit soort situaties soms aan begeleiding. "En het is gewoon vooral heel jammer dat hij daarin niet gecoacht is. Gecorrigeerd op een manier van: 'hé, wat maakt nou dat je dat niet kan beheersen'? Er zijn ook alternatieve manieren om op die manier je kwaliteit neer te zetten."

Jaknikkers

Staal denkt dat ook de omgeving van succesvolle mensen een rol speelt. "Wat vaak is, en dat zie je ook bij grote artiesten, is dat er om de mensen heen alleen maar jaknikkers zitten."

Hij vergelijkt dat met situaties in de muziekwereld. "Niemand die tegen Lil Kleine eens een keer heeft gezegd: 'Nou ga je een gloeiende keer een beetje normaal doen met je leven, want je beschadigt mensen'."

Volgens Staal kan zo'n omgeving problematisch gedrag versterken. "Dat zie je hier ook. Je wordt bevestigd: het beste restaurant van de wereld jarenlang, drie Michelinsterren. 'Maar hij zegt dat het al beter gaat, dat hij tot inzicht is gekomen en dat hij nu een stapje terug doet."