Recordhoeveelheid olie uit noodvoorraad om prijzen aan de pomp te drukken

Nederland en andere landen halen een recordhoeveelheid olie uit strategische reserves om de prijsstijging aan de pomp tegen te gaan. Door de oorlog in Iran zijn grote tekorten ontstaan, waardoor de olie- en gasprijzen flink zijn gestegen. CDA-leider Henri Bontenbal snapt de keuze. "De noodvoorraad is voor dit soort situaties."

De blokkade van de Straat van Hormuz zorgt ervoor dat veel minder olie en gas Europa bereikt, omdat deze handel voor een deel (zo'n 20 procent) via deze zeestraat plaatsvindt. Daardoor zijn de olie- en gasprijzen fors gestegen en wordt nu uit de noodvoorraad geput.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft 400 miljoen vaten olie vrijgegeven uit de strategische voorraden van de aangesloten landen. Nederland draagt daar 5,4 miljoen vaten aan bij. Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei, verwacht een dempend effect op de prijs. "Op termijn zullen mensen het aan de pomp merken, maar we zullen het temperen van de hoge olieprijs ook in de inflatie terugzien."

Toch maakt Bontenbal zich in Goedemorgen Nederland zorgen. "Het nadeel is dat we niet weten hoe lang dit duurt. De noodvoorraad is ook niet oneindig.

Accijnskorting de oplossing?

Mocht de noodsituatie langer doorzetten, dan is een accijnskorting een mogelijkheid. Dat is een tijdelijke verlaging van de belasting op brandstoffen, waardoor de prijs van bijvoorbeeld benzine en diesel aan de pomp lager uitvalt voor consumenten. BOVAG-voorzitter Christianne van der Wal hoopt dat het kabinet overgaat tot zulke maatregelen. Dat zei ze woensdag in Sven op 1.

Bontenbal geeft aan dat "dit niet morgen geregeld is", omdat het gaat over wijzigingen in het belastingstelsel. "De overheid kan dat niet heel snel doen. Maar in de vorige crisis (de energiecrisis van 2021-2023, mede door de Russische invasie in Oekraïne en de coronapandemie, red.) werkte dit wel, dus het draaiboek ligt er. De scenario's worden morgen besproken tijdens de ministerraad. Maar of je het daadwerkelijk moet inzetten, is even afwachten."

'Draai aan de knop'

Journalist Tom Staal, ook in de studio, vindt dat de accijnzen en belastingen op de brandstofprijs veel te hoog zijn. "Er gaat zoveel belasting naar Den Haag. Als er ergens een knop is om aan te draaien om het voor de burgers zo snel mogelijk te verlichten, dan is het nu tijd. Zeker omdat jullie bewezen hebben dat dit werkt."

Bontenbal countert: "Dat geld gaat nu naar wegen, bruggen, tunnels, het onderwijs, noem maar op. Als we deze keuze maken, dan moet je wel uitleggen waar dat geld vandaan komt. Zo'n keuze is niet gratis. Ik zeg niet dat we het niet moeten doen, maar we moeten afwachten hoe de markt zich ontwikkelt. De prijzen die je nu ziet, zijn nog niet zoals in de energiecrisis van 2021. Het is nog niet vergelijkbaar."

'Gasputten blijven dicht'

Volgens experts is Nederland beter voorbereid op een oliecrisis dan op een aardgascrisis. Dat komt onder meer omdat de gasputten in Groningen zijn dichtgestort. Het sentiment over de Groningse situatie kantelt door de geopolitieke situatie weer, ziet Bontenbal. "Ik kan me de discussie voorstellen, maar er is een parlementaire enquête geweest en toen is een politieke belofte gedaan."

Ondanks de leveringsonzekerheid, blijven de gasputten dicht, benadrukt de CDA'er. "Je moet alle opties bekijken die naast het Groningerveld beschikbaar zijn. Er zijn meer opties om aan strategische reserves te komen, dat wordt ook onderzocht."

Een aantal kleinere velden in Groningen zijn trouwens nog steeds open. Ze dienen als overbruggingsperiode tot Nederland is overgeschakeld naar windmolens en zonne-energie. "Deze velden sluiten zou onverstandig zijn. Het zijn totaal andere velden. Het Groningerveld is een enorme gasbel, de ondergrond werkt erg verschillend vergeleken met de kleinere gasvelden. Dat gas uit die kleinere velden hebben we in de tussentijd gewoon nodig."