Meer vrouwen aan de top door vrouwenquotum? 'Kan iets in gang zetten'
Het vrouwenquotum is al jaren een discussiepunt in het bedrijfsleven. Heeft het daadwerkelijk effect om meer vrouwen aan de top te krijgen? In Stand van Nederland delen econoom Sophie van Gool en ondernemer Saskia Rosmalen hun visie.
Volgens Sophie van Gool werkt het quotum dat enkele jaren geleden werd ingevoerd wel degelijk. "Er is heel lang over gedebatteerd in de politiek. Uiteindelijk is er een paar jaar geleden een quotum ingesteld, maar dat geldt alleen voor de raden van commissarissen van beursgenoteerde bedrijven. Honderd bedrijven volgens mij."
"Dat is toen ingevoerd met heel veel weerstand", vertelt ze. "Bedrijven konden die vrouwen niet vinden. Stel je voor, wat kan er wel niet gebeuren als we straks zomaar vrouwen gaan aanstellen", was de tendens.
Toen het quotum eenmaal werd ingevoerd, ging het volgens haar snel. "Binnen no time voldeden bijna al die bedrijven eraan. Het CPB heeft zelfs onderzocht en ontdekt dat het niet heeft geleid tot kwaliteitsverlies, voor wie daar nog bang voor zou zijn."
Toch betekent dat niet dat het probleem daarmee overal is opgelost. Van Gool wijst erop dat het quotum slechts voor een kleine groep bedrijven geldt. "De meeste bedrijven waar het niet voor geldt doen er ook nog steeds heel weinig mee. De meeste vrouwen in Nederland hebben hier natuurlijk helemaal niks aan."
Klein groepje
Ondernemer Saskia Rosmalen is kritisch over het instrument. Zij betwijfelt of het vrouwenquotum werkelijk veel verschil maakt in het grotere geheel. "Ik ben niet voor het vrouwenquotum. Ik snap best dat er af en toe iets nodig is om iets te doorbreken, dat is duidelijk. Maar ik vraag me inderdaad heel erg af: wat heeft het nou uiteindelijk voor zin in het grotere geheel? Want het gaat uiteindelijk maar om een hele kleine groep."
Volgens Rosmalen is het probleem breder dan alleen de top van het bedrijfsleven. "Uiteindelijk begint dat ook gewoon bij die hele grote groep vrouwen die niet werken, niet voldoende werken, niet verder opkomen. Die gaan niet allemaal in de raad van bestuur. Dus het is maar een heel klein groepje."
Van Gool erkent dat een vrouwenquotum niet alle problemen oplost, maar denkt wel dat het kan helpen om verandering op gang te brengen. "Er moet iets doorbroken worden. Want je ziet dat die vrouwen gewoon tegen dat glazen plafond aan bonken. Ze beginnen namelijk vaak heel ambitieus aan hun carrière, met allerlei plannen."
Maar volgens haar lopen vrouwen later in hun loopbaan nog vaak tegen barrières aan. "Ze krijgen minder betaald, ze worden minder serieus genomen, ze groeien minder snel door en komen dus niet op dat hoogste niveau terecht."
Tijdelijk
Daarom kan een quotum volgens Van Gool een tijdelijk hulpmiddel zijn. "En ik ben het helemaal met je eens dat een vrouwenquotum lang niet alles gaat oplossen. Maar er zijn ook veel onderzoeken die laten zien: je moet iets doorbreken. Als je steeds maar één vrouw hebt in zo'n raad van bestuur of raad van commissarissen... die kan natuurlijk in haar eentje niks veranderen."
Volgens haar kan het helpen om een nieuwe norm te creëren. "Dus misschien dat je tijdelijk zo'n quotum nodig hebt om iets in gang te zetten. En op een gegeven moment, als er meer vrouwen zitten en de cultuur kan veranderen, dat het zichzelf in stand kan houden en je dat quotum misschien niet meer nodig hebt."