'Nederland houdt rekening met NAVO-artikel 5 na raket richting Turkije', zegt minister Berendsen

Nederland houdt rekening met alle scenario’s rond het conflict in het Midden-Oosten, ook met een situatie waarin NAVO-artikel 5 wordt ingeroepen. Dat zegt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen vrijdagavond in Café Kockelmann. Volgens de minister heeft Turkije Iran gewaarschuwd voor een tegenaanval als het land nogmaals wordt beschoten.

Aanleiding is een raket die woensdag op weg was naar Turkije en werd neergehaald. Of de raket daadwerkelijk op Turkije was gericht, is nog onduidelijk. Volgens NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte was er in ieder geval geen sprake van een situatie waarin artikel 5 – de afspraak dat een aanval op één NAVO-land geldt als een aanval op allen – werd ingeroepen.

Toch houdt Nederland rekening met verschillende scenario’s, zegt Berendsen. "Op dit moment weten wij niet hoe dit conflict gaat lopen. En we hopen zo snel mogelijk op een uitkomst, stabiliteit in de regio, et cetera. Maar wij zullen overal rekening mee moeten houden. En ik denk dat mensen thuis ook van dit kabinet mogen verwachten dat we ons in ieder geval voorbereiden op alle scenario's."

Turkse waarschuwing aan Iran

Berendsen sprak vrijdagavond nog met zijn Turkse ambtsgenoot Hakan Fidan. Volgens de minister heeft Turkije een duidelijke boodschap afgegeven aan Iran na het incident met de raket. "Zij hebben een hele duidelijke waarschuwing afgegeven aan Iran. 'We accepteren dit als een misverstand, maar doe dit niet nog een keer, anders zijn wij genoodzaakt om te reageren'. En dat zie je precies op dit moment op alle plekken in de regio."

Volgens de minister heeft Turkije niet direct gedreigd met het inroepen van artikel 5 van de NAVO. "Nee, de Turken hebben gedreigd met: 'als jullie dit nog een keer doen, dan slaan we terug'."

Omdat Turkije lid is van de NAVO, kan een aanval op het land in theorie leiden tot betrokkenheid van het hele bondgenootschap. Nederland zou in dat geval ook een rol kunnen krijgen. "Laten we alsjeblieft hopen dat dit niet gebeurt. Maar Nederland staat altijd gereed om te voldoen aan de opdrachten die wij binnen NAVO-verband zullen hebben."

Risico op escalatie

Volgens Berendsen is het belangrijkste doel op dit moment om verdere escalatie te voorkomen. Europese landen zijn daar volgens hem intensief over in gesprek. "Want op dit moment hebben we op allerlei manieren dat risico. En daarom sprak ik ook met mijn Turkse collega en veel anderen in Europa, die allemaal de verantwoordelijkheid en de rol hebben om te kijken: kan dit zo snel mogelijk tot een oplossing komen zonder verdere escalatie?"

De minister benadrukte daarnaast dat Nederland de oorlog zelf niet steunt, maar "wel begrip heeft voor het feit dat Israël en de VS de noodzaak voelden om dit te doen."