Confrontatie in het Midden-Oosten aanstaande? 'Ik verwacht de komende weken echt een aanval'

De onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten in Genève zijn voor deze week afgerond, maar worden komende week weer hervat. Een keiharde confrontatie in het Midden-Oosten zou voorkomen moeten worden, maar militair expert Martijn Kitzen verwacht een aanval van de VS, zo geeft hij aan in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Iran waarschuwde dat vijanden spijt krijgen als het land wordt aangevallen. "Als je kijkt naar wat de Amerikanen op dit moment hebben verzameld in het Midden-Oosten, dat is zo gigantisch groot...", reageert Kitzen, hoogleraar Nederlandse Defensie Academie. "Veel mensen zeggen: Trump kan ook niet meer terug nu. Het is even afwachten, maar ik acht zelf de kans groot dat er de komende weken echt wel een aanval wordt ondernomen."

Israël

De ongekende capaciteiten van de VS geven Kitzen aanleiding toe een aanval te verwachten. "Wat mij nu opvalt is waar die toestellen staan. Die staan in Israël. Amerika maakt echt gebruik van Israëlische bases voor een eventuele aanval en het lijkt erop dat dat in nauw contact met Israël zal gaan gebeuren." 

Trump wil een einde aan het nucleaire programma van Iran. "Het zou logisch zijn dat je dat nucleaire programma dan gaat aanvallen", aldus Kitzen. "Wat ze vorig jaar ook hebben gedaan. Maar dan zal je ook hooggeplaatste mensen van het regime gaan aanvallen. Het beste scenario is - denk ik - een heel lichte aanval, als een teken van Trump: nu gaan we een akkoord sluiten, anders gaan we door. In het slechtste scenario gaan we campagne zien die een paar weken kan duren, dan gaat Iran natuurlijk ook terugslaan."

Belofte gebroken?

Amerika-correspondent Charles Groenhuijsen vindt dat Kitzen een reëel scenario schetst, maar ziet niet goed hoe Trump nu zonder heel veel schade grootscheeps kan aanvallen. "Dan gaan er ook Amerikanen uit de lucht geschoten worden. Eén van zijn grote beloftes bij de verkiezingen van 2024 was: geen buitenlandse oorlogen. Dat zou hij dan dus wel doen."

Voor een aanval zou volgens Groenhuijsen pleiten dat het binnenlands niet goed gaat. "Heel slecht in de opiniepeilingen, een hoop gedoe met die Epstein. Wat zie je dan dat presidenten vaak doen? In het binnenland gaat het slecht, dan ga ik iets extreems in het buitenland doen. Een echt grootscheepse aanval lijkt mij stug."

Buitensporige eisen

Iran riep de VS opnieuw op zijn "buitensporige eisen" te laten vallen als het een deal met Teheran wil bereiken. Dat zei buitenlandminister Abbas Araghchi. Afvaardigingen van de twee landen spraken elkaar donderdag in Genève, onder bemiddeling van Oman.

De VS willen dat Iran zijn atoomprogramma flink terugschroeft, al zouden de Amerikanen volgens Teheran de afgelopen tijd enigszins hebben ingeboet op hun eisen. Zo stelde Iran eerder dat de VS niet langer verwachten dat Iran volledig stopt met het verrijken van uranium.

Volgens onbevestigde berichten zouden de Iraniërs een voorstel hebben gepresenteerd waarin zij een deel van hun reeds verrijkte uranium behouden, waarbij een ander deel mogelijk wordt ondergebracht in andere landen. Onder meer Rusland heeft toegezegd hiertoe bereid te zijn.