Jan Struijs slijpt de messen van 50PLUS: 'Als je aan kwetsbaren komt, komt er iets los bij Jan Struijs'

Bij 50PLUS worden "de messen aan alle kanten geslepen", zegt partijleider Jan Struijs in Goedemorgen Nederland als reactie op de plannen van het nieuwe kabinet. Als de voorstellen voor bezuinigingen op de zorg en het versneld laten oplopen van de AOW-leeftijd in stand blijven, hoeft het kabinet niet op steun van de ouderenpartij te rekenen.

Om de zorg op lange termijn betaalbaar te houden, wil het kabinet extra uitgaven afremmen en het stelsel strakker organiseren. Tegelijkertijd wil kabinet-Jetten de AOW-leeftijd sneller laten stijgen door de koppeling aan de levensverwachting aan te scherpen. Dat betekent dat mensen in de toekomst langer moeten doorwerken.

Struijs maakt zich zorgen over de gevolgen voor kwetsbaren. "De laagstbetaalden en kwetsbaren zijn de klos op allerlei niveau's", zegt de voorman van de partij die na een paar jaar afwezigheid met twee zetels terugkeerde in de Kamer.

50PLUS wil bezuinigingen van tafel

De oud-politievakbondsman wil zich de komende periode sterk maken om het sociale stelsel te beschermen. "Het gaat om het eigen risico, maar ook om bezuinigingen op wijkverpleging, noem maar op. En de leeftijdsverhoging van de AOW: het is uitzichtloos. Of je nou bij het leger zit of bij de politie, je moet tot je 72e werken als je net aan je carrière begint. Het is ook het psychische effect, buiten dat het gewoon te zwaar is."

Een meerderheid om de plannen te blokkeren heeft Struijs nog niet gevonden. "Dat is het complexe aan deze nieuwe situatie", doelt hij op de macht bij de oppositie nu de coalitie geen meerderheid heeft. "Sommige partijen zijn bereid om te geven en te nemen, maar iedereen heeft zijn eigen ondergrens. Wij hebben als ondergrens alles rond AOW en zorg."

"Zorg breder, maar vooral de ouderenzorg", zegt hij. "We worden ouder. Al die bezuinigingen die plaatsvinden... We willen ook opkomen voor kwetsbare mensen die afhankelijk zijn van een uitkering, die gewoon echt afgekeurd zijn, en niet meer aan het arbeidsproces kunnen deelnemen. Op die punten willen we echt moties in gaan dienen."

Tegelijkertijd wil de 50PLUS-voorman zich ook constructief opstellen. "Ik ben iets meer tevreden over, ik noem maar wat, het extra bouwen van gevangenissen. Dat is voor ons harstikke belangrijk. Ga je dat dan blokkeren? Nee, dat doe je ook niet. Je krijgt een hele rare, onvoorspelbare situatie. Het wordt een beetje een rare tijd van geven en nemen."

'Ik ben oprecht geschrokken van de plannen'

Als het kabinet de plannen rond bezuinigingen op de zorg en AOW niet wil herzien, steunt 50PLUS de begroting in ieder geval niet. "Nogmaals: ik ga zeker niet het geld dat naar Oekraïne gaat blokkeren. Integendeel, dat staat boven alles. Maar wij denken dat er wel degelijk andere financiële oplossingen zijn", zegt Struijs.

"Ik ben oprecht geschrokken toen ik het coalitieakkoord zag en later de regeringsverklaring. Toen dacht ik: nee, dit is te gek, dit moet in balans. Gelukkig krijgen we van onafhankelijke instanties steeds meer gelijk. De nieuwe premier Jetten heeft gisteren gezegd dat er wel degelijk ruimte is. Dat zag ik ook via zijn ministers in mijn app."

Vanmiddag gaat hij in gesprek met Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De komende tijd verwacht Struijs veel gesprekken. "Ik ga vandaag ook met de nieuwe fractievoorzitter van de VVD (Ruben Brekelmans, red.) een kopje koffie drinken. Ik heb met Jesse Klaver meerdere keren contact gehad. Ga zo maar door."

Die gesprekken vonden al plaats voordat het kabinet op het bordes stond. "Ik ben het aantal totaal kwijt. Je gaat met nieuwe ministers in gesprek, maar ook oppositiepartijen komen buurten. En je krijgt dus appjes van bewindspersonen: is er ruimte? Nou, die ruimte is er", zegt hij over het steunen van plannen. "Maar ik zie deze plannen maar als een soort openingsbod. Wel een slecht openingsbod overigens. De messen worden aan alle kanten geslepen. Er zijn zaken die voor ons onverteerbaar zijn."

'Jan Struijs is nog steeds één van de waterdragers'

Struijs geniet van zijn rol in de oppositie. "Ik heb altijd gezegd: een meerderheidskabinet is beter voor het land, maar een minderheidskabinet is beter voor 50PLUS. We doen ertoe met onze twee zetels. Soms zal een voorstel op 74 zetels staan en dan lopen ze de deur plat: 'Jan, ga je het voorstel steunen?' Als wij het dan steunen, hebben ze 76 zetels. Wij zijn wel heel duidelijk over onze speerpunten, daar zit niet zoveel licht tussen. Maar het is wel een bijzondere tijd. Ik heb nog nooit zoveel aandacht gehad in mijn leven. Ik hoop dat ik het allemaal aan kan."

De aandacht vindt hij in ieder geval niet vervelend. "Ik kom uit een cultuur van de politie, van het dienend leiderschap: Jan Struijs is niet belangrijk, maar het land. Dat is een hele andere insteek." Al wil hij niet zeggen dat het nu om hem draait. "Jan Struijs is nog steeds één van de waterdragers en een volksvertegenwoordiger, die het land ook verder wil helpen."

Dat moet op een fatsoenlijke manier gebeuren, benadrukt hij. "Als je aan kwetsbaren komt, aan mensen die een uitkering hebben en ouderen, dan komt er iets los bij 50PLUS en met name Jan Struijs. Ik ben ook erg strijdbaar. Hoe meer de tijd vordert, hoe strijdbaarder ik word. Dat is een goed teken voor 50PLUS, misschien een slecht teken voor de regering, maar dat zie ik dan wel."

50PLUS kritisch op spelregels voor pensioenfondsen 

50PLUS heeft ook concrete ideeën om de bezuinigingen op het sociale stelsel van tafel te krijgen, zonder dat het ten koste gaat van bijvoorbeeld Defensie. "Ik heb al eerder gezegd: laten we beginnen met een pot geld: de tien miljard euro aan zorgfraude." Volgens het Openbaar Ministerie gaat er jaarlijks tien miljard verloren aan fraude in de zorg. "Daar is veel geld te halen", zegt Struijs, al geeft hij geen verdere details.

Tekst gaat verder onder X.

Daarnaast wil de partij de staatschuld laten oplopen, iets waar minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) fel tegenstander van is. "Niet zoals in Frankrijk, dat je doorslaat, maar we zitten nu ver onder de grens van wat Europa ons oplegt. Doe het dan door het geld te investeren, zodat het een return on investment is. Dat kan, daar hebben we doorberekeningen voor gedaan."

Tot slot wil Struijs kijken naar de enorme pensioenvermogens in Nederland en naar de manier waarop regels en beleid volgens hem het rendement beperken. Hij richt zich daarbij op toezichthouder De Nederlandsche Bank, die pensioenfondsen dwingt voorzichtig te beleggen en hun verplichtingen streng te waarderen.

Volgens hem hebben die regels ertoe geleid dat fondsen defensiever gingen investeren, waardoor rendement verloren is gegaan en naar zijn zeggen honderden miljarden 'verdampt' zijn. "Dat is nu nog onderbelicht. We zijn al 500 miljard euro verloren. Er zijn zoveel alternatieven om het sociale stelsel omhoog te houden en de kwetsbaren en de mensen die hard werken toch die koopkracht te geven."