Ank Bijleveld waarschuwt Dilan Yeşilgöz: 'Bij Defensie komen altijd lijken uit de kast'

Nederland heeft weer een missionair kabinet: alle ministers zijn beëdigd en de bordesfoto’s zijn gemaakt. Ank Bijleveld maakte dit mee als minister van Defensie in Rutte III en keek als ervaringsdeskundige naar de hele ceremonie. Ook heeft ze nog wel een tip voor Dilan Yeşilgöz.

Bijleveld kent veel mensen uit de nieuwe ploeg: "Ja, ook van de nieuwkomers, want natuurlijk de minister van Landbouw, Jaimi van Essen, was hier wethouder in Losser en nu in Deventer. En de net toegetreden staatssecretaris van Financiën, Eelco Eerenberg, was in Enschede wethouder. En zo geldt het eigenlijk voor alle CDA’ers en de VVD’ers. De VVD heeft natuurlijk veel oud-bekenden, maar van D66 ken ik er ook heel veel", zegt ze in Sven op 1.

Over welke nieuwkomers uit haar koker in het kabinet zitten, wil Bijleveld niets verklappen: "Ik vind het mooi dat Heleen Herbert op Economische Zaken zit. Ze komt echt uit het bedrijfsleven. Ze is ook, of was moet ik zeggen, betrokken bij de scouting in de partijen en bij commissies, maar altijd op de achtergrond. Mooi dat ze nu de stap naar voren zet, omdat ik denk dat het heel belangrijk is dat mensen uit het bedrijfsleven dat ook doen. Ze heeft ook nog een kleine link met Twente, want ze heeft hier op de universiteit gestudeerd. Een bèta-brein vind ik ook wel goed in zo’n kabinet, dus ik ben daar in ieder geval heel erg blij mee."

Staatssecretarissen niet zichtbaar

Bijleveld viel iets op bij de binnenfoto’s: "Ik vond de rode broekpakken van de CDA-dames heel goed gekozen. Het straalt wel kracht uit. Maar het viel mij vooral op dat een aantal staatssecretarissen niet te zien waren. Dat herken ik uit de tijd dat ik samen met Barbara Visser, die mijn staatssecretaris werd, werd beëdigd. Op de foto binnen stond zij dacht ik achter Ferd Grapperhaus en zag je alleen haar haren."

Luister naar dit gesprek. De tekst gaat hieronder verder.

Naast de broekpakken van het CDA maakte ook het ceremonieel op het ministerie van Defensie indruk. Bijleveld: "Bij de aankomst op plein 4 staat inderdaad een militaire kapel. Er is een speciale mars, de kleine prins van Friesland, voor de minister. En de minister van Defensie wordt altijd met ceremonieel ontvangen, dat is mooi om te zien. Ook voor familieleden is dat wel mooi om te zien. Je wordt met ceremoniële muziek naar binnen gehaald. Daarna wordt binnen het overdrachtsdossier getekend, in dit geval van Ruben Brekelmans op Dilan Yeşilgöz. Daarna komt de staatssecretaris aan en er wordt ook weer muziek voor gemaakt en dan is er ook nog in het gebouw een ceremoniële overdracht."

Het ceremonieel gaat verder dan alleen muziek en kapellen. Er is ook een rol voor de klewang, een soort Indonesisch zwaard. "In mijn tijd was dat nog niet het geval, maar dat hoort er wel bij. Er is ook een ministersvlag voor een minister van Defensie, die krijg je ook mee als je vertrekt. Er is dus heel veel ceremonieel."

Overdragen is wel zo netjes

Afgelopen zaterdag zat de nieuwe ploeg voor het eerst bij elkaar voor het Constituerend Beraad, de eerste inofficiële ministerraad van kabinet in wording. Volgens Bijleveld is het goed om daar scherp te zijn: "Je moet in ieder geval goed opletten dat er niks afgeritseld wordt, op de afspraken die van tevoren zijn gemaakt. In principe wordt dit natuurlijk door de politieke leiders in de onderhandelingen vastgesteld en wordt daar ook minutieus naar gekeken. Soms is er iets waar onduidelijkheid over is, en dat moet echt wel definitief worden afgesproken. In de laatste jaren is het bijna altijd een hamerstuk geweest."

Tekst gaat verder onder X.

Over de overdracht zelf zegt ze: "Ik vind het wel heel verstandig om te doen. Ik heb ook gewoon een gesprek met mijn opvolger Kajsa Ollongren gevoerd. In mijn geval was Klaas Dijkhoff toen ik aankwam heel kort minister van Defensie geweest, drie weken geloof ik. Janine Hennis was afgetreden, ik heb daar later nog wel mee gesproken omdat het toch wel verstandig is om dat goed te doen. Ik vind het netjes dat je dat doet: wat heb je gezien en zijn er lijken in de kast die je bent tegengekomen? Dat kan je niet allemaal op papier lezen, dat moet je mondeling doen. Maar het hangt soms inderdaad af van de persoonlijke verhouding. Maar laat die verhoudingen voor wat ze zijn, het hoort bij je taak dat je netjes overdraagt."

Tekst gaat verder onder X.

Toch kwam het weleens voor dat dit niet gebeurde. Bijleveld hoopt dat dit deze keer niet aan de orde zal zijn. "Ik ga ervanuit dat er fatsoenlijk wordt overgedragen, maar het is weleens voorgekomen." Een waarschuwing voor Yeşilgöz heeft ze nog wel: " Bij Defensie, waar zoveel mensen werken, komen er altijd lijken uit de kast. Dat geldt eigenlijk voor alle uitvoeringsdepartementen. Daar kan altijd iets gebeuren, dat moet je als minister realiseren."