Gemeenten verhogen belasting om ravijnjaar voor te zijn

Mensen moeten steeds meer gemeentebelasting betalen, omdat gemeenten zich schrap zetten voor een bezuiniging vanuit de Rijksoverheid van ruim twee miljard euro. Het bezuinigingsjaar, oftewel 'ravijnjaar', zou 2026 zijn, maar omdat de Rijksoverheid deels is bijgesprongen verwachten gemeenten nu in 2028 forse bezuinigingen.

Om daarop in te spelen, worden sommige gemeentebelastingen al verhoogd omdat ze verwachten minder geld van het Rijk te krijgen over twee jaar. Tegelijkertijd zitten gemeenten al met hoge tekorten.

Tekort van 3,4 miljard

Gemeenten in Nederland worden op twee manieren gefinancierd: via de landelijke overheid, maar ook via belasting die direct aan gemeenten worden betaald. Vorig jaar hadden alle gemeenten bij elkaar een begroting van rond de tachtig miljard euro. De begroting van de landelijke overheid is zes keer zo groot en de gemeente krijgt zestig procent van zijn inkomsten van de landelijke overheid.

De overige veertig procent moet de gemeente dus ergens anders vandaan halen. Ze verdienen geld door bijvoorbeeld afvalstoffenheffing, parkeergeld en de Onroerende Zaakbelasting. Dit jaar hebben gemeenten daar ruim zes miljard euro mee opgehaald. En het wordt steeds meer, omdat gemeenten zich dus schrap zetten voor bezuinigingen vanuit de Rijksoverheid van ruim twee miljard.

Luister deze uitzending van Stand van Nederland hier terug als podcast:

De zorgen bij gemeenten zijn groot, zegt Marc Steehouwer, partner bij accountantskantoor BDO, in Stand van Nederland op NPO Radio 1. "Zeventig procent van de gemeenten heeft al een tekort, bij elkaar 3,4 miljard voor de komende vier jaar. Dat moet opgelost worden."

Rijksoverheid is bijgesprongen

Wel hebben gemeenten dus iets meer ademruimte gekregen met het financieel bijspringen van de overheid. Toch zijn er nog grote zorgen over de nabije toekomst. Journalist bij het Financieele Dagblad Jean Dohmen ziet echter ook oplossingen. "Gemeenten hebben reserves die bij elkaar opgeteld meer dan veertig miljard euro zijn. Dat is veel geld. Een deel daarvan reserveer je voor bruggen, scholen, enzovoort, maar er blijft ongetwijfeld speelruimte over."

Zijn vraag is dan ook duidelijk. "Kunnen gemeenten niet bijspringen om van het ravijn een ravijntje te maken?"

Oorzaken van ravijnjaar

Volgens Philip van Veller, wethouder Financiën bij de gemeente Leidschendam-Voorburg, is dat minder makkelijk gezegd dan gedaan. Volgens hem heeft het ravijnjaar verschillende factoren. "Het Rijk bepaalt hoe groot het gemeentefonds is. Dat fonds vullen ze met rijksbelastingen. De afgelopen tijd hebben ze gezegd dat het wel een stukje minder kan. Een stuk van het ravijn is simpelweg een teruggang van het gemeentefonds."

Een ander deel van het 'ravijn' komt door de kosten die wettelijk gezien gemaakt moeten worden. "Denk aan jeugdhulp. Die kosten moeten we maken, maar we krijgen daar te weinig voor vergoed in datzelfde gemeentefonds. Dan maak je verlies. Dit zijn twee grote onderdelen van het ravijnjaar."