Hoop voor zwevende kiezers: stemwijzers voor gemeenteraadsverkiezingen vandaag online
Goed nieuws voor zwevende en zoekende kiezers: de stemwijzers voor de gemeenteraadsverkiezingen staan vanaf vandaag weer online. In Goedemorgen Nederland legt Anne Valkering van ProDemos uit hoe die tot stand komen en waarom niet elke gemeente dezelfde, even uitgebreide versie heeft.
Met 340 gemeenten in Nederland is het ieder verkiezingsjaar weer een flinke operatie: hoe maak je een stemwijzer die zowel herkenbaar als lokaal relevant is? Volgens Valkering wordt daar zorgvuldig naar gekeken. "We kijken eigenlijk naar wat er in gemeenten veel speelt bij het bedenken van die stellingen. Maar we leggen ook meer stellingen voor dan er uiteindelijk in de stemwijzer komen. Dus we hebben iets van 60 stellingen voorgelegd en dan kijken we welke werken in deze gemeenten. Zo zorg je ervoor dat het wel op elkaar lijkt soms, omdat sommige dingen gewoon spelen in iedere gemeente, maar het wel specifiek voor die gemeente is."
Hoewel Nederland 340 gemeenten telt, zijn het er dit jaar geen 340 stemwijzers. Valkering: "Nee, het zijn er uiteindelijk 258. Wat we dan doen is eigenlijk naast standaardstellingen die we in veel gemeentes terugzien, ook echt kijken naar wat speelt er specifiek in de gemeenten. We hebben verkiezingsprogramma's in die gemeentes vergeleken. Op die manier zorgen we ervoor dat iedere gemeente zowel specifieke stellingen heeft als dingen die vaker voorkomen."
Extra maatwerk tegen betaling
Toch is er verschil tussen gemeenten. Sommige kiezen ervoor om extra te investeren in een uitgebreidere stemwijzer. "Ja, klopt. Dat is een keuze van de gemeente zelf. En als ze dat doen, dan gaan we echt met een team daarnaartoe. Dan praten we met de politieke partijen over wat er speelt en duiken we heel diep in de verkiezingsprogramma's. En dat zie je dan ook al terug in de stellingen, dat die nog specifieker voor de gemeente zijn", zegt Valkering.
Voor zwevende kiezers in die gemeenten kan dat dus nét wat extra houvast bieden. Tegelijkertijd erkent Valkering dat niet iedere gemeente dat kan betalen. "Het is ook wel zo dat zoiets maken duur is. Dus niet iedere gemeente kan dat betalen. En dan is het beter om nog steeds hun stem erop te hebben dan helemaal geen stem erop te hebben."
Op de vraag of het niet eerlijker zou zijn als elke gemeente hetzelfde aanbod heeft, reageert ze nuchter: "Wij gaan niet over de financiering van de gemeentes. Ik denk dat heel veel daarvan ook gaat over hoe groot je bent als gemeente. Dan weet je ook hoeveel budget je hebt."
Programma's lezen
Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, reageert op het verschil tussen gemeenten. "Ik wist het niet, maar dat is wel te begrijpen. Uiteindelijk is het niet een tool vanuit een gemeente. En het is natuurlijk wel lastig voor gemeenten om dat zelf te ontwikkelen. Daarom is het ook fijn dat er organisaties zijn zoals ProDemos die dat uiteindelijk kunnen doen."
Tegelijkertijd ziet hij ook de keerzijde. "Het is natuurlijk wel zonde voor die gemeentes waar het niet is. Want 258 is heel veel, maar het betekent ook dat er gewoon 80, 90 gemeentes zijn waar je dat niet kan doen. Dan hoop je toch dat mensen gewoon programma's lezen. Wat dan wel helpt is dat er ook steeds meer online tools zijn om het makkelijker samen te vatten."