Gemengde gevoelens na olympische 1.000 meter: frustratie om Wennemars, trots op De Boo

De olympische 1.000 meter in Milaan zorgde voor emoties aan twee kanten: diepe teleurstelling bij Joep Wennemars na een dramatische kruising, maar ook trots om het zilver van Jenning de Boo. In Goedemorgen Nederland wordt de veelbesproken race uitgebreid geanalyseerd.

De krantenkoppen liegen er donderdagochtend niet om. "Droom spat uiteen", kopt het AD. Daarmee verwijst de krant naar Joep Wennemars, die in zijn race werd gehinderd door de Chinees Lian Ziwen.

Oud-schaatser Annette Gerritsen is duidelijk over het incident. "Ja, er ging wel echt iets heel erg mis, ja. Nou ja, Joep deed eigenlijk niet zo heel veel mis. Zijn tegenstander daarentegen maakt eigenlijk een hele grote fout."

Wat haar vooral verbaasde, was de reactie van de Chinees na het contact. "Je wordt van jongs af aan geleerd: de binnenbaan heeft altijd voorrang. En het is je altijd wel één of twee keer gebeurd. Maar ook op het moment dat ze elkaar raken, dat hij dan niet meteen omhoog gaat en denkt: wat heb ik gedaan? Hij blijft gewoon doorschaatsen. Dat vond ik heel bijzonder."

'Dit was het moment'

Presentator Toine van Peperstraten benadrukt hoe wrang het moment is voor Wennemars. "Dit is het moment dat het moet gebeuren voor Wennemars. En dat dan precies in deze race... Hij heeft hier vier jaar naartoe geleefd. En hij was in de vorm van zijn leven. Hij is niet voor niks wereldkampioen geworden."

Daarna wijst Van Peperstraten op een stukje familiegeschiedenis. "Zijn vader heeft het trouwens ook gehad bij zijn eerste olympische race. Dat hij omver werd geschaatst. Zijn Olympische Spelen in Nagano waren toen ook helemaal voorbij."

Volgens Van Peperstraten weet je als schaatser hoe spannend zo’n kruising kan worden. "Je voelt natuurlijk altijd wel als schaatser hoe dicht je erbij zit. En die proberen nog te versnellen om nog net voorlangs te gaan. Maar ja, dat is natuurlijk een ongeschreven regel. De buitenkant heeft voorrang."

Gerritsen legt uit hoe dat technisch werkt. "Je voelt het ook een beetje als je de bocht ingaat. Want je weet altijd dat als je zoveel tiende bij de doorkomst op de 600 meter uit elkaar zit en je gaat ongeveer op een bepaalde verhouding met elkaar de bocht in, dan weet je: dit kan wel eens lastig worden."

Half uur rust

Na het incident kreeg Wennemars een zogenoemde reskate, maar met slechts een half uur rust. In Milaan zei hij daarover: "Ik verdiende meer tijd. Het is niet eerlijk, man."

Volgens Gerritsen is zo’n korte hersteltijd fysiek nauwelijks haalbaar. "Je zit gewoon helemaal vol in je verzuring. Je hele lijf schreeuwt gewoon om extra zuurstof. En je lichaam moet het opschonen. Dat zuur wat je in je benen hebt, ook in je lijf. Je longen doen zeer. Je hebt echt een prestatie geleverd waarin je al je energie hebt aangesproken. En dat heeft een hersteltijd nodig."

Een uur tussen twee races zou realistischer zijn, zegt ze. "Het zit hem inderdaad echt in dat je minimaal een uur wil hebben. Je hebt dan ook even tijd om weer bij te komen. Een hele lichte warming-up te doen. En nu heb je eigenlijk nergens tijd voor."

Waarom de regels zo strikt zijn? Van Peperstraten: "Ze willen het gewoon compact houden qua wedstrijdorganisatie. Ze willen daarna toch overgaan tot de medaille-uitreiking. En ze willen het publiek weer niet te lang binnen houden."

Opzet of gewoon onhandig?

Al snel na de race doken er theorieën op dat er mogelijk sprake zou zijn van opzet, omdat uiteindelijk een andere Chinees het brons pakte. "Ja, die gedachte heb ik echt meteen gehad. Dat ik dacht van: jeetje, heeft die Chinees zichzelf nou gewoon opgeofferd om een Nederlander uit te schakelen? Maar ik kan het me bijna niet voorstellen dat je zoiets bewust zou doen", zegt Gerritsen.

Volgens haar is het gewoon een ongelukkig moment. "Wat je dus ziet is wel dat de Chinese schaatser zich echt naar buiten laat uitwaaieren. Want dat is eigenlijk wat je altijd doet. Als je voelt van: oh jee, dit gaat heel krap worden, dan neem je eigenlijk een ruime binnenbocht en dan ga je meteen naar buiten, zodat Joep in dit geval meteen naar binnen zou kunnen. Maar er was daar gewoon helemaal geen ruimte voor."

Ze benadrukt dat een kruising altijd een samenspel is. "Je moet het echt samen oplossen. Want je rijdt samen op dat stukje ijs. Joep heeft in dit geval het recht om zijn lijn te kiezen. En dan wil je altijd de ideale lijn die naar de bocht loopt. Maar dan moet je wel als binnenrijder daar de ruimte voor geven. En dat is hier gewoon niet gebeurd."

Zilver dreigt onder te sneeuwen

In alle commotie dreigt het zilver van Jenning de Boo, die niet was opgewassen tegen de Amerikaan Jordan Stolz, onder te sneeuwen. "We hebben het net eigenlijk alleen maar over Joep gehad. Maar we hebben ook gewoon wel een hele mooie medaille gewonnen", zegt Gerritsen.

Van Peperstraten begrijpt dat de focus toch bij Wennemars ligt. "Als De Boo goud had gewonnen, dan hadden we het daarover gehad. Dan was dat echt wel boven Wennemars uitgestegen. Alleen, ja, door dit voorval is het anders."