Discriminerende taal online normaler door gebruik in Tweede Kamer

Discriminerende taal wordt online steeds normaler omdat politici in de Tweede Kamer die ook gebruiken, meldt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme na onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Vooral racisme en discriminatie tegen moslims en joden op het internet neemt toe na uitspraken in de Tweede Kamer.

De onderzoekers hebben naar ongeveer 1 miljoen YouTube-reacties gekeken op kanalen van nieuwsmedia, krantenartikelen en speeches en interrupties van Tweede Kamerleden in de periode van 2014 tot 2024. Het is het eerste grote wetenschappelijke onderzoek dat de link legt tussen discriminerende uitspraken in de Kamer en onlinediscriminatie.

In het onderzoek wordt een driehoeksverhouding geschetst tussen politici, onlinereacties en kranten. Politici hebben de grootste invloed op het taalgebruik online en in kranten. Verder heeft het taalgebruik in YouTube-reacties ook nog invloed op wat politici zeggen, maar amper op wat kranten schrijven.

Neerwaartse spiraal

De staatscommissie denkt dat er een risico is op een "neerwaartse spiraal waarin discriminerende taal steeds 'normaler' wordt" en noemt dat zorgelijk. "Politici, journalisten, sociale mediaplatforms en gebruikers daarvan dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor een publiek debat dat volgens principes van gelijkwaardigheid wordt gevoerd", stelt commissievoorzitter Joyce Sylvester.

Volgens de onderzoekers is het effect het sterkst bij racisme en discriminatie tegen moslims en joden. Bij bijvoorbeeld discriminatie tegen vrouwen of lhbti+-mensen is het effect minder groot.

De staatscommissie schrijft in het rapport als aanbeveling dat politici, gebruikers van sociale media en de bedrijven achter de sociale media vaker grenzen moeten stellen en dit ook steviger moeten doen.