Oud-minister Lilianne Ploumen: 'Arbeider nog steeds centraal bij de PvdA, maar ziet er anders uit dan vroeger'

Arbeiders staan nog steeds centraal bij de PvdA. Dat zegt oud-fractievoorzitter Lilianne Ploumen. "Maar de arbeider ziet er anders uit dan in de tijd van premier Joop den Uyl."

De PvdA bestaat vandaag exact tachtig jaar. Vlak na de Tweede Wereldoorlog besloten de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij, de Vrijzinnig-Democratische Bond en de Christelijk-Democratische Unie te fuseren om samen een vuist te maken. De partij zorgde onder andere voor de invoering van de AOW in 1957, de uitbouw van werkloosheids- en bijstandsregelingen en flink meer sociale woningbouw.

De PvdA gold decennialang als dé partij voor arbeiders, vakbonden en lagere- en middeninkomens. Na deelname aan kabinet Rutte II (waarin gigantisch bezuinigd moest worden) ging het faliekant mis. De partij kelderde van 38 naar slechts negen zetels. Veel sociaaldemocratische kiezers zijn overgestapt naar rechts, zoals de PVV. Sinds 2023 trekt de PvdA samen op met GroenLinks. De twee gaan in juni op in een nieuwe linkse fractie.

De kritiek luidt dat de PvdA anno 2026 mijlenver afstaat van de normale arbeider. GroenLinks-PvdA zou een partij voor hogeropgeleiden in de grote steden zijn.

'Veel verschillende mensen'

Voormalig fractievoorzitter Ploumen stelt in Goedemorgen Nederland echter dat haar partij nog altijd voor de arbeider opkomt. "Ik kom veel op bijeenkomsten. Het is hartverwarmend om te zien dat er zoveel verschillende mensen bij elkaar zitten. Soms ben je het niet met elkaar eens, maar dat mag in een volkspartij. De arbeider staat nog steeds centraal, maar die ziet er wel anders uit dan in de tijd van premier Joop den Uyl (de jaren zeventig, red.)"

'Jesse Klaver is een arbeider'

Huidig fractievoorzitter Jesse Klaver is ook een arbeider, vindt Ploumen. "We zijn allemaal kinderen van de vooruitgang. Klaver is opgevoed door zijn moeder die soms maar moeilijk de eindjes aan elkaar kon knopen. Ze had verschillende banen. Mijn ouders moesten van school om te gaan werken. Zelf kon ik naar de universiteit. Veel mensen zijn er beter op geworden. Je kunt van een dubbeltje een kwartje worden. Dat is de kern van de sociaaldemocratie en de progressieve beweging."

Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, vindt het opvallend dat het tachtigjarig jubileum van de PvdA afgelopen weekend is gevierd. "De partij is geëindigd bij het tumultueuze congres afgelopen juni waarbij Gerdi Verbeet op een verschrikkelijke manier aan de kant werd gezet en uiteindelijk haar lidmaatschap heeft opgezegd. De PvdA is in GroenLinks opgegaan."

"Met alle respect, maar ik denk dat ik vaker in de zaaltjes kom", reageert Ploumen. "Het congres was zeker tumultueus, maar een volkspartij moet het gesprek voeren dat in de samenleving plaatsvindt. Tegelijkertijd schuurt het soms weleens. Het kan niet altijd rozengeur en maneschijn zijn. "Ik ben erg van het bij elkaar houden van de boel, dus ik hoop zeer dat Gerdi zich weer bij ons aansluit."

De tekst gaat verder onder de X.

'Kiezers steeds ouder'

Opiniepeiler Peter Kanne vindt de fusie tussen de PvdA en GroenLinks een verstandige keuze. "Tachtig jaar is ongeveer de levensverwachting voor mensen. Op een gegeven moment ga je dood. Dat gebeurt met de PvdA nu ook. Kiezers waren heel erg oud aan het worden en sterven uit. Samengaan is echt nodig."