Hybride warmtepomp moet absoluut niet verplicht worden, aldus experts: 'Past niet bij de Nederlander'

Het aanstaande minderheidskabinet wil de hybride warmtepomp vanaf 2029 verplichten. Een slecht idee, stellen drie experts in het radioprogramma Stand van Nederland. Volgens hen kunnen installateurs en het stroomnetwerk zo'n grote vraag helemaal niet aan. Daarnaast is het per woning nog maar de vraag of een hybride warmtepomp effectief is. "Verplichten past niet bij de Nederlander."

D66, VVD en CDA willen dat de hybride warmtepomp vanaf 2029 de standaard wordt als je cv-ketel aan vervanging toe is. Dit geldt voor woningen waar geen warmtenet komt. "Een warmtepomp is een soort omgekeerde koelkast die de warmte van buiten omzet naar nog meer warmte binnen", legt energie-expert bij TNO Rene Peters uit. "Een hybride variant is een combinatie van de normale warmtepomp en de gasketel. Als het écht koud wordt, kan de normale warmtepomp het niet aan en neemt de gasketel het over."

Aan zo'n hybride warmtepomp ben je tussen de 4500 en 7000 euro kwijt. Dit kan oplopen als de installatie lastig is. Daar tegenover staat wel 2000 tot 3000 euro subsidie. Daarna bespaar je jaarlijks honderden euro's aan energiekosten.

Luister Stand van Nederland terug als podcast:

'Beter verleiden'

De normering is echter geen goed idee, vinden de deskundigen in Stand van Nederland. "Dat past sowieso niet bij de Nederlander. Je moet verleiden", zegt duurzaamheidsondernemer Ruud Koornstra. "Het moet voor de consument beter en betaalbaarder zijn. Het is geen goede manier om mensen met weinig geld te verplichten zo'n duur ding te laten installeren. Je moet faciliteren."

Koornstra vervolgt: "Toen we overgingen van kolen naar gas werd de kolenkachel niet verboden. Het idee was dat gas beter is. Ik heb aan de wieg gestaan van de ledlamp. De gloeilamp werd toen opeens verboden, omdat grote bedrijven die 'vieze en lelijke' spaarlamp wilden promoten. Er kwam daardoor een soort strijd tegen de ledlamp."

De tekst gaat verder onder de X.

JA21-Tweede Kamerlid Daniël van den Berg vindt dat de consument al prima wordt verleid, "want je kunt de hybride warmtepomp binnen afzienbare tijd terugverdienen", maar stelt dat een verplichting onrealistisch is in de huidige tijd. "Je moet rekening houden met de situatie waarin we zitten: zo'n 14000 bedrijven staan in de wachtrij om een aansluiting op het elektriciteitsnetwerk te krijgen. Daar bovenop kunnen woonwijken niet gebouwd worden omdat het netwerk vol zit. Zo'n pompplicht zorgt voor nog meer druk op het stroomnetwerk."

Energie-expert Peters vult aan: "De installatiebranche moet het aankunnen. Bij verplichting krijg je een enorme vraag. Er moeten installateurs opgeleid worden."

'Gestolde belangen'

Koornstra benadrukt dat de verplichting is aangemoedigd door lobbypartijen. "Degenen die de techniek en de grootste mond hebben krijgen de meeste kans. Dat zijn gestolde belangen!"

"Het is opvallend dat de subsidie wel in stand blijft bij de plicht", reageert Van den Berg. "Fabrikanten kunnen de prijs naar beneden krijgen als ze meer moeten produceren. Dan is het logisch om de subsidie te schrappen, want anders hebben de fabrikanten aan twee kanten geld. Ze hebben een extreem goede deal gesloten."

De tekst gaat verder onder de X.

'Goed streven'

Mariëlle Koene Scholtens van Scholtens Klimaat en Techniek vindt de beoogde verplichting wél een goede zaak. "Het kan een goede bijdrage leveren aan de energietransitie. Uiteindelijk is het streven dat de uitstoot minder wordt. Dat we minder gas gaan gebruiken. Dat is een goed streven."

Kabinet Rutte IIII wilde de verplichting in 2026 al doorvoeren, maar kabinet Schoof I zette hier een streep door. "Het welles, nietes bracht veel onrust en zorg met zich mee", aldus Koene Scholtens. "Bij een verplichting moet je aan de voorkant veel investeren. Toen deze in de lucht zat, zagen we een toename van het aantal geplaatste warmtepompen. Dat stortte per direct in toen de verplichting niet doorging."

'Eenhapsworst'

Koornstra blijft het raar vinden dat het kabinet een verplichting ambieert. "Het is een eenhapsworst. Je kunt net zo goed de vraag stellen: wat kost een auto? Tja, welke bedoel je? Per huis is het anders. Ik woonde in een rijksmonument waar kaarsen bijna uitgingen als het buiten waaide. Ik heb het toen verwarmd met infraroodpanelen. Dat ging perfect. Een hybride warmtepomp helpt niet in ieder huis. Laat een check doen wat het beste is qua financiën en comfort. Dat kan tegenwoordig prima met AI."