Gaan VS ingrijpen in Iran? 'Trump en kornuiten liggen helemaal niet wakker van mensenrechten of democratie'

In Oman gaan de Verenigde Staten met Iran om tafel om te praten over het kernprogramma van Iran. De gesprekken vinden vrijdagochtend plaats in de Omaanse hoofdstad Muscat. Ook de massale opstand tegen het Iraanse regime, waarbij tienduizenden demonstranten werden gedood, zal besproken worden. Defensie-expert denkt dat de VS dat vooral doet om westerse bondgenoten te paaien.

Het is nog niet helemaal duidelijk wat Washington eist in de gesprekken met Iran over het kernwapenarsenaal. "In ieder geval meer dan dat Iran bereid is te geven", voorziet Wijninga in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Er was een verdrag. Dat dateerde uit de tijd van president Obama. Dat zag er op toe dat Iran niet uranium zou verrijken boven een bepaald verrijkingspercentage."

"Dat was nodig voor de eigen kerncentrales", legt Wijninga uit. "Als uranium nog sterker wordt verrijkt, dan is het geschikt voor kernwapens. Dat moest worden voorkomen en dat heeft Obama met een verdrag gedaan. De politieke tegenstanders van Obama waren daar erg ontevreden over. De Republikeinen vonden het niet ver genoeg gaan. Het ging niet over het aantal raketten, niet over groepen als Hezbollah en Hamas."

President Donald Trump maakte een einde aan het verdrag van zijn voorganger met Iran. "Trump heeft toen in zijn eerste termijn als president gezegd: ik stap daar uit. Sinds die tijd is het verdrag eigenlijk gestopt en is Iran weer begonnen met het verder verrijken van uranium tot op het niveau van zestig procent, dicht tegen het niveau van kernwapens."

Bunkerbusters

In de zomer van 2025 voerden de Verenigde Staten een luchtaanval uit op Iraanse kernfaciliteiten en gebruikten daarbij zware bunkerbommen om diep ondergrondse doelen te vernietigen. President Trump noemde de operatie “succesvol”, maar experts waarschuwen dat de schade mogelijk niet alle nucleaire structuren heeft uitgeschakeld. Ook volgens Wijninga is die operatie "niet volledig gelukt".

"Ze hebben de kampen aangevallen waar die verrijkingsmachines staan. Dat zijn allemaal centrifuges. Het is een vrij langdurig proces om dat allemaal te verrijken. Dan moet je er ook duizenden van hebben. Die stonden op verschillende locaties. Het heeft het programma vertraagd, maar of het helemaal gestopt is, dat weten we niet zeker", zegt hij over de aanval.

Voor die Amerikaanse aanval zaten beide landen al met elkaar om tafel. "De Amerikanen gaan nu in ieder geval het verlagen van het verrijkingsprogramma eisen. Daarnaast willen ze het aantal ballistische raketten terugbrengen en dan is er nog een opmerking - maar dat is vooral om de westerse bondgenoten te paaien - over de grote aantallen slachtoffers van de demonstraties daar."

Nieuwe inval niet uitgesloten

Ondertussen ligt er nog altijd een Amerikaanse armada in de buurt van Iran. De aanzienlijke militaire macht in de wateren rond het land werd begin dit jaar opgebouwd, als reactie op het gewelddadig neerslaan van protesten door het regime. Trump dreigde opperste leider Ali Khamenei en zijn handlangers omver te werpen, maar tot dusver blijft Amerikaans ingrijpen uit.

Wijninga sluit niet uit dat Amerika het Iraanse regime nog omverwerpt. "In Venezuela is het geslaagd. We moeten nog even zien of het op de langere termijn daadwerkelijk succesvol is, maar daar hebben ze president Maduro verwijderd. Ik denk dat er lui zijn die dromen van een zelfde soort actie in Iran om Khamenei en nog wat andere figuren te ontvoeren."

Toch zal voor de VS een kerndeal met Iran de hoogste prioriteit hebben, denkt Wijninga. "Trump en zijn kornuiten liggen helemaal niet wakker van mensenrechten of democratie."