Hugo de Jonge prijst verkrachtingsslachtoffer en heldin Gisèle Pelicot: 'Ze heeft ongekende moed'

Hugo de Jonge heeft diep respect voor Gisèle Pelicot. De Française trad in de openbaarheid nadat bleek dat ze jarenlang seksueel was misbruikt door haar echtgenoot en tientallen mannen. "Ze zei: de schaamte hoort niet bij de slachtoffers, maar bij de daders. Dat is zo'n krachtig verhaal."

De Roosevelt Foundation eert Pelicot op 16 april met de Four Freedoms Awards (categorie vrijwaring van vrees) in het Zeeuwse Middelburg. Pelicot leefde jarenlang in de veronderstelling dat ze een normaal huwelijk had, tot bleek dat haar man haar in het geheim verdoofde. Terwijl zij bewusteloos was, liet hij tientallen andere mannen haar verkrachten. Ze ontdekte dit pas achteraf, toen de politie video’s vond waarop alles was vastgelegd.

In 2024 kwam de zaak voor de rechter. Pelicot koos ervoor haar naam openbaar te maken, zodat niet zij maar de daders zich moesten schamen. Haar ex-man kreeg de maximale straf van 20 jaar gevangenis. De andere mannen werden ook veroordeeld en kregen meerdere jaren cel, afhankelijk van hun rol.

'Ongekende moed'

"Ze heeft zo'n krachtig verhaal en ongekende moed. Het moet een soort herbeleving voor haar geweest zijn, maar toch besloot ze dat het verteld moest worden", aldus Hugo de Jonge (voorzitter van de Roosevelt Foundation) in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Ze vond het van betekenis voor de vrouwen die wereldwijd met seksueel geweld te maken krijgen en ze wilde zware straffen voor de mannen. Dat is ook het effect geweest. De wetgeving is tevens aangepast."

De Jonge vervolgt: "Seksueel misbruik komt veel meer voor dan we weten. Dat heeft ermee te maken dat vaak bekenden de daders zijn, vaak ook partners. De schaamte is kennelijk groot. Pelicot zei: de schaamte hoort niet bij de slachtoffers, maar bij de daders. Dat is zo'n krachtig verhaal."

Middelburg

De Four Freedoms Awards zijn een internationaal eerbetoon aan mensen en organisaties die zich sterk inzetten voor de vier fundamentele vrijheden die de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt in 1941 formuleerde: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, vrijwaring van gebrek en vrijwaring van vrees. De prijzen worden om de twee jaar uitgereikt in Middelburg, omdat de voorouders van Roosevelt uit Zeeland kwamen.

"Wij zijn daar in de provincie heel trots op", vertelt De Jonge, die momenteel de commissaris van de koning in Zeeland is. "Roosevelt is zo ongelofelijk betekenisvol geweest voor de bevrijding van Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij mobiliseerde miljoenen Amerikanen om voor de vrijheid van Europa te vechten."

Andere winnaars

De Jonge maakt nog drie winnaars bekend. Zo krijgt Committee to Protect Journalists (CPJ) de award in de categorie vrijheid van meningsuiting. "Afgelopen jaar was een dieptepunt als het gaat om persvrijheid. Er zijn 128 journalisten in oorlogssituaties, bijvoorbeeld in Gaza, omgekomen."

Isidora Uribe Silva krijgt de prijs in de categorie vrijheid van gebrek. De Chileense activiste zet zich in voor gelijke kansen voor mensen met een beperking. De award in de categorie vrijheid van godsdienst gaat naar een vrouw uit Iran die zich bekeerde tot het christendom. "Wij nemen vrijheid van godsdienst voor lief, maar twee derde van de wereld kan dit niet. Iran hoort bij de top 10 landen waarin christenen worden vervolgd."

De Oekraïense president Zelensky en de bevolking van Oekraïne ontvingen eerder al de internationale award. "Omdat hun strijd voor vrijheid zo ongelooflijk indrukwekkend is. Het duurt al vier jaar. Het is ongekend hoe ze het met zo'n toewijding en overtuigingskracht volhouden. Hun strijd is ook onze strijd", aldus De Jonge.