Dreigt met het Nipah-virus in India een nieuwe wereldwijde pandemie? Ab Osterhaus geeft antwoord

Het Nipah-virus duikt op in India en haalt regelmatig de krantenkoppen in internationale media. Moeten we vrezen voor een nieuwe wereldwijde pandemie? Viroloog Ab Osterhaus geeft in Goedemorgen Nederland het antwoord.

Presentatrice Fidan Ekiz stelt de vraag die velen bezighoudt: "Gaan we er nu echt allemaal aan?" Osterhaus reageert kalm: "Nee, ik denk op dit moment dat we voor dit virus eigenlijk helemaal niet bang hoeven te zijn. Het is een virus dat in Azië speelt, met name Bangladesh, ook in India.

"Er zijn inmiddels twee mensen, twee verpleegsters, ziek geworden waarvan er één in coma ligt. Dus dat geeft aan dat het een virus is dat toch heel dodelijk kan zijn aan de ene kant. Maar aan de andere kant is het zo dat het heel weinig van mens op mens overgaat, als dat al gebeurt."

Hij benadrukt dat de uitbraken zich vooral beperken tot verplegend personeel dat nauw contact heeft met besmette patiënten: "We zien dus met name bij verplegend personeel dat dat virus af en toe optreedt. We weten dat dat virus afkomstig is van vleermuizen, van flying foxes, dus van vliegende honden. Dat zijn met name die fruitetende vleermuizen en die besmetten vruchten die bij de mens terechtkomen. Met name ook via sap dat van dadelpalmen geoogst wordt in potjes daar. Dat wordt besmet door speeksel of eventueel urine van vleermuizen. En zo kan het bij de mens terechtkomen."

Klein risico op wereldwijde verspreiding

De huidige uitbraak speelt zich af in de deelstaat West-Bengalen, waar begin januari vijf gezondheidswerkers besmet raken, allemaal verbonden aan een privéziekenhuis in de stad Barasat. Eén van hen verkeert in kritieke toestand. Ongeveer 110 mensen die nauw contact hebben met de besmette zorgverleners zijn uit voorzorg in quarantaine geplaatst.

Buiten India zijn vooralsnog geen gevallen gemeld. Osterhaus benadrukt: "Het virus maakt elk jaar wel een aantal slachtoffers, maar het heeft eigenlijk niet de mogelijkheid om zich heel snel over de wereld te verspreiden."

Het virus staat op de lijst van de Wereldgezondheidsorganisatie van prioritaire virussen: "Dat is een dozijn virussen die op die lijst staan. Daarvan is gezegd: die moeten we heel goed in de gaten houden, kijken wat dat virus doet, hoe het zich verspreidt, en met name ook of het zich van mens naar mens gaat verspreiden. Maar dat is op dit moment eigenlijk niet of nauwelijks het geval. Dus voor Nederlandse reizigers of mensen in het algemeen, voor de wereldbevolking, is het op dit moment zeker niet iets wat heel belangrijk is."

Symptomen en adviezen

Veel mensen vragen zich af hoe gevaarlijk het Nipah-virus precies is. Osterhaus legt uit: "De ziekteverschijnselen beginnen meestal als een zware griep, maar het virus kan zich dan naar de hersenen verplaatsen en dat geeft hele grote problemen. Dat wil zeggen dat mensen een hersenontsteking krijgen en daar komen die grote sterftecijfers vandaan. Maar het komt maar heel sporadisch voor."

Osterhaus geeft reizigers voor de zekerheid wel wat praktische adviezen mee: "Het is belangrijk dat mensen zich goed houden aan de adviezen die door de travel clinics gegeven worden. Dat zijn met name hygiënische adviezen, maar daarnaast ook: let op je voeding. In dit specifieke geval is het zo dat je met name geen sap van die palmbomen, zeker als het niet verhit is, moet consumeren."